Evlat edinme için hangi şartlar gereklidir?

Evlat edinme şartları: 1) Evlat edinecek kişi en az 30 yaşında olmalı, 2) Evlat edinilen ile en az 18 yaş fark olmalı, 3) Evli çiftler birlikte başvurmalı, 4) En az 5 yıl evli olmak, 5) Ekonomik ve sosyal açıdan yeterli olmak, 6) Suç kaydı bulunmamalı, 7) Sağlık durumu uygun olmalı, 8) Sosyal inceleme raporunda olumlu görüş alınmalı. Bu şartları sağlamayan başvurular reddedilebilir.

Evlat edinme başvurusu nereye yapılır?

Evlat edinme başvurusu, öncelikle Aile ve Sosyal Hizmetler İl/İlçe Müdürlüklerine yapılır. Buradan uygunluk belgesi ve sosyal inceleme raporu alındıktan sonra Aile Mahkemesi'ne başvurulur. Özel evlat edinme ajansları da vardır. Başvuru dilekçesi ile birlikte gerekli tüm belgeler mahkemeye sunulmalıdır.

Sosyal inceleme süreci nasıl işler?

Sosyal inceleme süreci 3-6 ay sürer. Sosyal çalışmacılar: 1) Aday ailenin evine ziyaret yapar, 2) Yaşam koşullarını inceler, 3) Aile bireyleriyle görüşme yapar, 4) Ekonomik durum değerlendirilir, 5) Çevresel faktörler araştırılır, 6) Psikolojik testler uygulanır, 7) Evlat edinme motivasyonu sorgulanır. Sonuçta detaylı bir rapor hazırlanır ve mahkemeye sunulur.

Bekar kişiler evlat edinebilir mi?

Evet, bekar kişiler de evlat edinebilir. Ancak öncelik evli çiftlere verilir. Bekar başvuruda özel durumlar aranır: Ekonomik istikrar, sosyal destek ağı, evlat edinmede ciddi neden (akraba çocuğu gibi). 30 yaş şartı ve diğer genel koşullar geçerlidir. Bekar erkeklerin kız çocuk edinmesi genellikle mahkeme tarafından dikkatle değerlendirilir.

Biyolojik ebeveynin rızası gerekir mi?

Genel olarak evet, biyolojik ebeveynlerin rızası gereklidir. Ancak şu durumlarda rıza aranmaz: 1) Ebeveynler bilinmiyor veya bulunamıyorsa, 2) Sürekli akıl hastalığı varsa, 3) Çocuğa bakmıyor ve 1 yıldan fazla ilgilenmediyse, 4) Çocuk terk edilmişse, 5) Mahkeme ebeveyn haklarını sonlandırmışsa. Bu durumlar mahkeme tarafından tespit edilir.

Akraba çocuğu evlat edinilebilir mi?

Evet, akraba çocuğu evlat edinmek daha kolay ve yaygındır. Özellikle üvey çocuk veya yeğen evlat edinmelerinde prosedür daha hızlıdır. Ancak yine de tüm hukuki şartlar yerine getirilmeli ve mahkeme kararı alınmalıdır. Akraba evlat edinmelerinde sosyal inceleme daha kısa sürebilir ama yine zorunludur.

Yurt dışından evlat edinme mümkün mü?

Evet, Türkiye Lahey Sözleşmesi'ni imzalamıştır. Yurt dışından evlat edinme ikincil çözüm olarak kabul edilir, önce Türkiye'deki çocuklara öncelik verilir. Süreç daha uzun ve karmaşıktır: Her iki ülkenin onayı, vize işlemleri, denklik raporları gerekir. Ayrıca dil ve kültürel entegrasyon planı sunulmalıdır. Süre 1-3 yıl alabilir.

Evlat edinme ücretsiz mi?

Devlet kurumları üzerinden yapılan başvurular ücretsizdir. Ancak: 1) Avukat tutarsanız ücret ödersiniz (zorunlu değil), 2) Mahkeme giderleri minimaldir, 3) Özel ajans kullanırsanız ücret ödenir, 4) Yurt dışı evlat edinmede ek masraflar olabilir (vize, noter, çeviri vb.). Toplam maliyet 0-20.000 TL arasında değişir.

Evlat edinme sonrası takip var mı?

Evet, evlat edinme kararından sonra genellikle 6-12 ay boyunca sosyal çalışmacılar düzenli takip yapar. Amaç çocuğun adaptasyonunu izlemek ve gerekirse destek sağlamaktır. Ziyaretler 2-3 ayda bir yapılır. Uyumsuzluk veya ihmal tespit edilirse mahkemeye rapor edilir. Takip süresi sonunda başarılı adaptasyon raporlanırsa dosya kapatılır.

Evlat edinilen çocuğun hakları nedir?

Evlat edinilen çocuk, biyolojik çocukla tamamen eşit haklara sahiptir: Soyadı değişir, miras hakkı kazanır, nafaka hakkı vardır, velayetten yararlanır, nüfusa kayıtları güncellenir. Ancak biyolojik ailesiyle hısımlık bağı kesilir. 18 yaşından sonra çocuk, kendi isteğiyle biyolojik ailesiyle iletişime geçebilir (kapalı evlat edinme dışında).

Evlat edinme süreci ne kadar sürer?

Evlat edinme süreci uzun ve detaylıdır: **Başvuru aşaması:** 1-2 ay (Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'na başvuru, ön görüşmeler). **Eğitim:** 3-6 ay (Aday ailelere evlat edinme eğitimi verilir, zorunludur, psikolojik hazırlık sağlanır). **Sosyal inceleme:** 3-6 ay (Ev ziyareti, aile görüşmeleri, ekonomik durum, psikolojik testler, referans kontrolü). **Eşleştirme:** 6-24 ay (Uygun çocuk bulunması, aday aile ile çocuğun özelliklerinin uyumu beklenir. Bu aşama en uzun sürebilir, özellikle bebek için bekleme listesi uzundur). **Tanışma ve geçiş dönemi:** 1-3 ay (Aday aile ile çocuk kademeli olarak tanışır, ziyaretler, birlikte vakit geçirme, geceleme denemeleri). **Mahkeme süreci:** 2-4 ay (Evlat edinme davası açılır, duruşmalar, karar). **Toplam süre:** Minimum 1 yıl, ortalama 2-3 yıl, bazen 5 yıla kadar uzayabilir. Bebek talebi daha uzun sürer (liste beklemesi), büyük çocuk veya özel ihtiyaçlı çocuk daha hızlıdır. Akraba evlat edinmelerinde süreç daha kısa olabilir (6-12 ay).

Evlat edinme başvurusu reddedilebilir mi, hangi durumlarda?

Evet, evlat edinme başvurusu birçok sebepten reddedilebilir: 1) **Yaş şartı sağlanmıyor:** 30 yaşın altında veya evlatlıkla 18 yaş farkı yok. 2) **Ekonomik yetersizlik:** Gelir düzensiz, işsizlik, barınma sorunu, çocuğun ihtiyaçlarını karşılayamayacak durum. 3) **Sağlık sorunları:** Ciddi hastalık, madde bağımlılığı, akıl hastalığı, çocuğa bakamayacak fiziksel engel. 4) **Suç kaydı:** Adli sicilde suç kaydı (özellikle çocuklara karşı suçlar, cinsel suçlar, şiddet) başvuruyu kesin reddeder. 5) **Evlilik istikrarsızlığı:** Evli çiftler 5 yıl evli değilse, boşanma aşamasındaysa, evliliklerinde ciddi sorunlar varsa. 6) **Sosyal inceleme raporu olumsuz:** Ev koşulları uygun değil, aile dinamikleri problemli, psikolojik testlerde uygunsuzluk, evlat edinme motivasyonu şüpheli (maddi çıkar, işgücü sömürüsü, organ donör beklentisi gibi). 7) **Referanslar kötü:** Çevredeki kişiler (komşu, iş arkadaşı) aday aile hakkında olumsuz rapor vermiş. 8) **Çocuğun üstün yararına aykırı:** Mahkeme, aday ailenin çocuğa uygun olmadığını düşünürse reddeder. Reddetme oranı yüksektir (başvuruların %30-40'ı reddedilir). Reddetme kararına itiraz edilebilir, ancak genellikle sonuç değişmez. Aday aileler eksiklikleri gidererek (örneğin gelir artırma, sağlık tedavisi) yeniden başvurabilir.

Üvey çocuk evlat edinme nasıl yapılır?

Üvey çocuk evlat edinme, en yaygın evlat edinme türlerinden biridir ve süreci daha kolaydır. **Üvey evlat edinme şartları:** Evli olmak (üvey ebeveyn ile biyolojik ebeveyn evli olmalı). Biyolojik ebeveynin rızası gerekir (diğer biyolojik ebeveynin rızası da lazım, eğer vefat ettiyse veya velayet hakları sonlandıysa gerekmiyor). Üvey ebeveyn ile çocuk arasında duygusal bağ kurulmuş olmalı (birlikte yaşama süresi). **Süreç:** Normal evlat edinmeden daha hızlıdır, çünkü çocuk zaten aileyle yaşıyor. Sosyal inceleme daha kısa sürer (1-2 ay). Eğitim zorunluluğu gevşetilebilir (bağlı ilde karar verir). Mahkeme süreci 2-4 ay. **Örnek senaryo:** Kadın 1 çocuklu, boşanmış, yeni evlenmiş. Yeni eşi çocukla yakın, çocuğu evlat edinmek istiyor. Biyolojik baba velayeti yok, nafaka ödemiyor, çocuğa ilgisi yok. Üvey baba başvuru yapar, biyolojik babanın rızası alınır (veya mahkeme rıza gereksiz der çünkü 1 yıldır ilgilenmiyor). Mahkeme onaylar, çocuğun soyadı değişir, üvey baba resmen baba olur. **Faydaları:** Çocuk hukuki olarak üvey ebeveynin çocuğu olur (miras, nafaka hakları). Aile bütünlüğü resmileşir. Biyolojik olmayan ebeveyn velayet hakkı kazanır. **Dikkat:** Üvey evlat edinme sonrası, çocuğun biyolojik ebeveyni ile hısımlık bağı kesilir (nafaka, miras hakları sona erer). Bu nedenle dikkatli düşünülmelidir.

Evlat edinme sonrası biyolojik aile ile iletişim olur mu?

Evlat edinme türüne göre değişir: **Kapalı evlat edinme (tam evlat edinme):** Biyolojik aile ile tüm bağlar kesilir. Çocuğun kimliği değişir, nüfus kaydı güncellenir, biyolojik aile bilgilerine erişim kısıtlanır. Biyolojik ebeveynler çocukla iletişime geçemez. Ancak çocuk 18 yaşına geldiğinde, kendi isteğiyle biyolojik ailesiyle iletişim kurma hakkına sahiptir. Mahkeme, çocuğun talebiyle biyolojik aile bilgilerini verebilir. **Açık evlat edinme (nadir):** Biyolojik aile ile sınırlı ilişki devam eder. Örneğin yılda birkaç kez ziyaret, mektup/fotoğraf paylaşımı. Türkiye'de çok nadir uygulanır. Genellikle akraba evlat edinmelerinde görülür (teyze çocuğu evlat edindi, biyolojik anne ziyaret ediyor). **Çocuğun bilgilendirilmesi:** Evlat edinilen çocuğa "evlatlık" olduğu söylenmeli mi? Uzmanlar, çocuğun büyüdükçe yaşına uygun şekilde bilgilendirilmesini tavsiye eder. Saklanan gerçek, çocuğa travma yaratabilir. Ancak bu ailenin kararıdır. **Biyolojik ailenin arama hakkı:** Biyolojik ebeveynler, evlat verdikten sonra çocukla iletişime geçme hakkına sahip değildir (kapalı evlat edinmede). 18 yaşından önce mahkeme izni olmadan temas edemez. Ancak çocuk 18 yaşına gelince, çocuğun isteğine bağlıdır. Çocuk "biyolojik ailemi tanımak istiyorum" derse, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı aracılığıyla arama yapabilir. **Pratik:** Çoğu evlat edinmiş aile, çocuğa biyolojik ailesi hakkında temel bilgi verir ama iletişime geçmesine izin vermez (çocuk küçükken). Ergenlik veya yetişkinlikte çocuk kendi kararını verir.

Evlat Edinme Dilekçesi ve Başvuru Süreci Rehberi 2026

Evlat Edinme Nedir?

Evlat edinme (velayet), aralarında doğal soybağı bulunmayan kişiler arasında mahkeme kararıyla kurulan ve biyolojik çocuk-ebeveyn ilişkisine benzer hak ve yükümlülükler doğuran hukuki bir bağdır. Türk Medeni Kanunu'nun 305-320. maddeleri evlat edinmeyi düzenler.

Evlat edinme, çocuğun üstün yararına uygun olmalı ve çocuğa aile ortamı sağlamalıdır. Mahkeme, her durumda çocuğun fiziksel, duygusal ve sosyal gelişimini ön planda tutar.

Evlat Edinme Türleri

1. Tam Evlat Edinme

Biyolojik aile ile tüm bağlar kesilir

Soybağı tamamen değişir

Çocuk yeni ailenin soyadını alır

En yaygın evlat edinme türüdür

2. Zayıflatılmış (Kısmi) Evlat Edinme

Biyolojik aile ile bazı bağlar devam eder

Miras hakları kısmen korunabilir

Bu tür artık çok nadir uygulanır

3. Üvey Evlat Edinme

Eşin önceki evliliğinden olan çocuğunu edinme

Daha kısa süreçtir

Yaygın bir uygulamadır

Evlat Edinme Şartları

Evlat Edinen İçin Şartlar (TMK md. 305-307)

#### 1. Yaş Şartı

En az 30 yaşında olmak

Evlat edinilen ile en az 18 yaş fark olmalı

#### 2. Medeni Durum

Evli çiftler: Birlikte başvurmalı, en az 5 yıl evli olmalı

Bekar/Dul: Başvurabilir ama öncelik evli çiftlerdedir

Boşanmış: Başvurabilir, eski eş evlat edinme yoksa

#### 3. Ekonomik ve Sosyal Yeterlilik

Düzenli gelir

Uygun konut

Sosyal destek ağı

Çocuğa bakabilecek zaman

#### 4. Sağlık Şartı

Kronik veya bulaşıcı hastalık olmamalı

Alkol/uyuşturucu bağımlılığı olmamalı

Ruhsal sağlığı yerinde olmalı

#### 5. Güvenlik

Adli sicil kaydı temiz

Suç geçmişi yok

Şiddet eğilimi yok

Evlat Edinilen İçin Şartlar

Dikkat: 18 yaşından küçük olmak (istisnaen yetişkin de evlat edinilebilir)

Dikkat: Velayet altında olmak veya velisiz olmak

Dikkat: Çocuğun yararına uygun olmak

Evlat Edinme Başvuru Süreci

Adım 1: Aile ve Sosyal Hizmetler Müdürlüğüne Başvuru (1-2 Ay)

Gerekli Belgeler:

Başvuru formu

Kimlik fotokopisi

Evlilik cüzdanı fotokopisi

Sabıka kaydı (Adli Sicil Kaydı) - e-Devlet'ten

Sağlık raporu (devlet hastanesi)

Gelir belgesi (maaş bordrosu, vergi beyannamesi)

İkametgah belgesi

4 adet fotoğraf

İşlemler:

Evlat edinme eğitimi (40 saat, zorunlu)

Sosyal inceleme süreci başlatılır

Adım 2: Sosyal İnceleme (3-6 Ay)

Sosyal çalışmacılar tarafından yapılır:

Ev ziyareti (yaşam koşulları)

Aile görüşmeleri

Ekonomik durum değerlendirmesi

Psikolojik testler

Referanslar

Motivasyon analizi

Sonuç: Aday Aile Belgesi

Adım 3: Eşleştirme (1-12 Ay)

Uygun çocuk aranır

Aday aile ve çocuğun eşleştirilmesi

Kademeli tanışma süreci

Geçici bakım dönemi (6 ay)

Adım 4: Mahkeme Başvurusu (6-12 Ay)

Aile Mahkemesine dilekçe verilir.

Evlat Edinme Dilekçesi

Örnek Dilekçe

İL ADI AİLE MAHKEMESİ HAKİMLİĞİ'NE

DAVACI: Ad Soyad (T.C. No: ...)
Adres, Tel, E-posta

DAVACI: Eş Adı (T.C. No: ...) (Evli ise)
Adres

EVLAT EDİNİLEN : Çocuğun Adı, Doğum Tarihi
Çocuğun bulunduğu kurum/adres

DAVA KONUSU : Evlat Edinme Talebi

AÇIKLAMALAR:

1. Eşimle .../.../.... tarihinde evlendik ve sayı yıldır
evliyiz. Biyolojik çocuğumuz olmadığı/bulunmadığı için
evlat edinme kararı aldık.

2. Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü'nden evlat edinme
uygunluk belgesi aldık. (Tarih: .../.../...., Belge No: ...)

3. Sosyal inceleme raporu sonucunda aday aile olarak uygun
bulunduk ve çocuğun adı ile eşleştirildik.

4. .../.../.... tarihinden beri çocukla tanışma sürecindeyiz.
6 aylık geçici bakım döneminde çocuk evimizde kalmış ve
uyum süreci başarılı geçmiştir.

5. Çocuğun biyolojik annesi/babası durum: vefat etmiş /
bilinmiyor / terk etmiş / rıza vermiş olup, açıklama.

6. Şu anki ekonomik ve sosyal durumumuz:
- Mesleğim: Meslek, Aylık Gelirim: Miktar TL
- Eşimin Mesleği: Meslek, Geliri: Miktar TL
- Konut: Kira/Mülk, m², oda sayısı
- Çocuğa ayrılmış oda mevcut

7. Sağlık durumumuz uygundur ve çocuğa bakmaya muktediriz.
(Ek: Sağlık raporları)

8. Çocuğun eğitim, sağlık ve tüm ihtiyaçlarını karşılayacak
maddi ve manevi imkanlara sahibiz.

9. Çocuğun yaş yaşında olması nedeniyle TMK 308. madde
gereği çocuğun rızası alınmıştır. Çocuk evlat edinilmeyi
istemektedir.

10. Evlat edinme, çocuğun üstün yararına uygun olup, ona
sağlıklı ve mutlu bir gelecek sunacağımıza inanıyoruz.

HUKUKİ SEBEPLER: TMK md. 305-320; Çocuk Koruma Kanunu

DELİLLER:
- Aday Aile Uygunluk Belgesi
- Sosyal İnceleme Raporu
- Evlilik Cüzdanı
- Kimlik fotokopisi
- Adli Sicil Kaydı
- Sağlık raporları
- Gelir belgeleri
- İkametgah belgesi
- Ev uygunluk raporu
- Evlat edinme eğitimi sertifikası
- Referans mektupları
- Çocuğun rıza beyanı (12+ yaş ise)
- Geçici bakım dönemi raporu
- Tanık beyanları

SONUÇ VE İSTEM:
1. Çocuğun adı'nın tam evlat edinilmesine,
2. Çocuğun soyadının yeni soyadı olarak değiştirilmesine,
3. Nüfus kaydının güncellenmesine,
4. Yargılama giderlerinin üzerimize yükletilmesine
karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim/ederiz.

.../.../2026
İmza İmza
Ad Soyad Eş Adı

EKLER: (14 adet belge listesi)

Mahkeme Süreci

1. Dilekçe İncelemesi (1-2 Hafta)

Belgelerin kontrolü

Eksiklik varsa tamamlanması

2. Duruşmalar (3-6 Ay)

Aday ailenin dinlenmesi

Çocuğun dinlenmesi (12+ yaş)

Tanıkların dinlenmesi

Sosyal çalışmacı raporu sunulması

3. Karar (6-12 Ay)

Kabul veya ret kararı

Gerekçeli karar yazılır

Nüfus müdürlüğüne bildirim yapılır

4. Kesinleşme (2 Hafta)

İtiraz süresi

Karar kesinleşince çocuğun kaydı değiştirilir

Evlat Edinme Sonrası

Nüfus Kaydı Değişikliği

Çocuğun soyadı değiştirilir

Anne-baba bilgisi güncellenir

Yeni kimlik ve nüfus cüzdanı

Takip Süreci

İlk 6-12 ay düzenli takip

Sosyal çalışmacı ziyaretleri

Adaptasyon değerlendirmesi

Destek Hizmetleri

Psikolojik danışmanlık

Ebeveynlik eğitimleri

Akran destek grupları

Sık Karşılaşılan Sorunlar ve Çözümleri

Sosyal İnceleme Reddedilirse

Eksiklikleri tamamlayın

6 ay sonra yeniden başvurun

Koşullarınızı iyileştirin

Mahkeme Talebi Reddederse

Ret gerekçesini inceleyin

Temyiz hakkınızı kullanın

Koşullar düzelince yeniden başvurun

Çocuk Uyum Sağlayamazsa

Profesyonel destek alın

Aile danışmanlığı

Sabırlı olun, süreç zaman alır

İpuçları

Erken Başlayın: Süreç uzun, sabırlı olun
Eğitimlere Katılın: Hazırlık çok önemli
Dürüst Olun: Gizli bilgi mahkemede sorun çıkarır
Destek Alın: Aile ve arkadaşları bilgilendirin
Çocuk Merkezli Düşünün: Çocuğun yararı öncelikli
Sabırlı Olun: Uyum süreci zaman alır

Sonuç

Evlat edinme, hem çocuğa hem de aileye yeni bir yaşam sunan kutsal bir sorumluluktur. Süreç zorlu olsa da, sonuçta kazandığınız aile bağı paha biçilmezdir.

Dilekçe Rehberi ile evlat edinme dilekçenizi profesyonelce hazırlayın ve bu mutlu yolculuğa bir adım daha yaklaşın.

Dilekçe Rehberi