Boşanma Sonrası Soyadı Değişikliği Nedir?
Boşanma kararı kesinleştiğinde, kadın hukuki olarak koca soyadı üzerindeki hakkını yitirir. Ancak bu değişiklik otomatik olarak tüm resmi kayıtlara yansımaz; ilgili kurumlarla ayrı ayrı iletişime geçilmesi gerekir.
TMK Madde 173/1: "Boşanma hâlinde kadın, evlenmeden önceki soyadını yeniden alır."
Soyadı Değişikliğinde 4 Temel Seçenek
| Seçenek | Kimlere Uygun? | Nasıl Yapılır? |
|---|---|---|
| Kızlık soyadına dönmek | Çoğu kişi | Nüfus müdürlüğüne başvuru |
| Koca soyadını korumak | Kariyer/itibar bağlılığı olanlar | Mahkemeden izin (TMK 173/2) |
| Farklı soyadı almak | Nadiren | Yargı kararı + MHK prosedürü |
| Hiçbir şey yapmamak | Mümkün değil | Boşanmayla hak kendiliğinden düşer |
Gerekli Belgeler Listesi
Kızlık Soyadına Dönüş İçin
- T.C. kimlik belgesi (eski nüfus cüzdanı veya kimlik kartı)
- Kesinleşme şerhli boşanma kararı sureti
- Nüfus müdürlüğü dilekçesi (e-Devlet’ten başvurulursa sistemde doldurulur)
Koca Soyadını Koruma İçin
- Kesinleşme şerhli boşanma ilamı
- Aile Mahkemesi’ne dilekçe
- Meşru menfaati gösteren belgeler (baro sicil, akademik yayın, iş sözleşmeleri vb.)
Çocuğun Soyadını Değiştirmek İçin
- Boşanma ilamı
- Babanın noter onaylı muvafakatnamesi (anlaşmalı durumda)
- Çocuğun 12+ yaşta olması durumunda kendi yazılı onayı
Adım Adım Soyadı Değişikliği Süreci
Adım 1: Kesinleşme Şerhli Boşanma İlamı Alın
Soyadı değişikliği için boşanma kararının kesinleşmiş olması şarttır. Kesinleşme şerhi için üç yol vardır:
- Kararı veren mahkemenin kalemine bizzat başvurun.
- UYAP Vatandaş Portalı’ndan e-Devlet ile indirin.
- Avukatınızdan talep edin.
Adım 2: Nüfus Müdürlüğüne Başvurun
Şahsen başvuru: İkamet ettiğiniz ilçenin nüfus müdürlüğüne gidin; kesinleşme şerhli boşanma ilamı ve eski kimlik belgesi ile başvurun.
E-Devlet üzerinden: e-Devlet → Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü → Soyadı Bildirimleri menüsünden başvurun.
Adım 3: Yeni Kimlik Kartı Çıkarın
Nüfus değişikliği onaylandıktan sonra yeni T.C. kimlik kartı başvurusu yapılır. Süre 3-7 iş günü; ücret yaklaşık 100-200 TL harçtır.
Adım 4: Kurumları Güncelleyin
Yeni kimlik kartınız hazır olunca aşağıdaki kurumları güncelleyin:
| Öncelik | Kurum | Yöntem |
|---|---|---|
| Hemen | SGK | ALO 170, şube veya e-Devlet |
| Hemen | Banka | Şubeye şahsen giderek |
| 1 ay içinde | Pasaport | Emniyet veya nüfus müdürlüğü |
| 1 ay içinde | Sürücü belgesi | Trafik şubesi veya MTM |
| 1 ay içinde | Vergi dairesi | Şahsen veya İnteraktif Vergi Dairesi |
| Gerektiğinde | Tapu, sigorta, okul kaydı | İlgili kuruma başvuru |
Nüfus Müdürlüğüne Dilekçe Örneği
İLÇE ADI NÜFUS MÜDÜRLÜĞÜNE
Adı Soyadım : Ayşe Yalçın (Eski soyadı: Ayşe Koca)
T.C. No : 12345678901
Doğum Tarihi : 15.03.1988
Adres : Çankaya Mah., Atatürk Cad. No:34/2
Çankaya / ANKARA
KONU: Boşanma Sonrası Kızlık Soyadına Dönme Talebi
Ankara 3. Aile Mahkemesi'nin 15.01.2026 tarih ve
2025/234 Esas, 2026/45 Karar sayılı kararı ile
boşandım. Söz konusu karar 10.02.2026 tarihinde
kesinleşmiştir (Kesinleşme şerhli ilam ekte sunulmuştur).
Evlilik öncesi kızlık soyadım "Yalçın" olup bu soyadımı
yeniden kullanmak istiyorum. Nüfus kayıtlarımın söz
konusu soyadıyla güncellenmesini saygılarımla arz ederim.
Ekleri:
1. Kesinleşme şerhli boşanma ilamı (1 sayfa)
2. T.C. kimlik belgesi fotokopisi
20/06/2026
Ayşe Koca
İmza
Koca Soyadını Koruma – TMK 173/2 Dilekçesi
İL ADI AİLE MAHKEMESİ HAKİMLİĞİ'NE
TALEP EDEN: Nil Yılmaz (Kızlık soyadı: Koç)
T.C. No: 23456789012
Beşiktaş Mah., Nispetiye Cad. No:67/5
Beşiktaş / İSTANBUL
KONU: Koca Soyadını Kullanmaya Devam Etme İzni
(TMK Md. 173/2)
1. İstanbul 5. Aile Mahkemesi'nin 20.12.2025 tarih
ve 2025/567 K. sayılı kararı ile boşandım; karar
15.01.2026'da kesinleşmiştir.
2. "Yılmaz" soyadıyla 12 yıldır avukatlık yapmaktayım.
İstanbul Barosu kaydım, sicil numaram, müvekkillerle
tüm sözleşmelerim ve mahkemedeki temsil yetkilerim
bu isimle düzenlenmiştir.
3. Soyadımın değişmesi mesleki kimliğimi ciddi biçimde
zedeleyecek; aktif davalarım ve müvekkil ilişkilerim
olumsuz etkilenecektir.
4. Eski eşim Berk Yılmaz, bu soyadını kullanan başka
aile fertleri yoktur ve benim bu soyadını kullanmam
ona herhangi bir zarar vermeyecektir.
HUKUKİ SEBEPLER: TMK md. 173/2
SONUÇ VE İSTEM:
Boşanma sonrasında "Yılmaz" soyadını kullanmaya
devam etmeme izin verilmesi için karar verilmesini
saygılarımla arz ve talep ederim.
20/06/2026
Nil Yılmaz
İmza
Ekleri:
1. Boşanma ilamı sureti
2. Baro sicil belgesi
3. Avukatlık ruhsatnamesi fotokopisi
Kurum Güncelleme Detayları
SGK Güncelleme
| Yöntem | Nasıl? |
|---|---|
| ALO 170 hattı | Telefonla yönlendirme alın |
| SGK İl/İlçe Müdürlüğü | Yeni kimlik + boşanma ilamı ile şahsen |
| e-SGK portalı | e-Devlet üzerinden online talep |
Emekli aylığı alanlar banka şubesine de yeni kimlik bildirimi yapmalıdır.
Pasaport Güncelleme
Eski soyadlı pasaport geçersiz sayılır. İl Emniyet Müdürlüğü Pasaport Şubesi veya bazı nüfus müdürlüklerine başvurulur. Gerekli belgeler: yeni kimlik, fotoğraf, harç (2026’da yaklaşık 300-700 TL). Süre 3-10 iş günüdür; acele başvuruda aynı gün teslim edilebilir.
Sürücü Belgesi
Trafik şubesi veya MTM istasyonlarına başvurulur. Gerekli belgeler: yeni kimlik, eski belge, fotoğraf, harç. Süre 3-7 iş günüdür.
Banka Hesabı
Şubeye yeni kimlikle gidilir. IBAN değişmez; yalnızca hesap sahibi adı güncellenir. Kredi kartı yeniden basılır; kart numarası aynı kalabilir.
Çocukların Soyadı
Annenin soyadı değiştiğinde çocukların soyadı otomatik olarak değişmez.
| Durum | Yol |
|---|---|
| Baba rıza veriyor | Nüfus müdürlüğüne noter onaylı muvafakat ile |
| Baba rıza vermiyor | Aile Mahkemesi'ne soyadı değişikliği davası |
| Çocuk 12 yaşından büyük | Kendi onayı şarttır |
Sık Yapılan Hatalar
- Kesinleşmeden önce başvurmak: Şerh olmadan işlem yapılamaz.
- Yalnızca nüfusla yetinmek: SGK, banka, pasaport da güncellenmeli.
- Pasaportu geciktirmek: Uluslararası seyahatte kimlik-pasaport uyuşmazlığı sorun çıkarır.
- Sözleşmelerin iptal olduğunu sanmak: Eski soyadıyla yapılan tüm işlemler geçerli kalır.
- Mahkeme izni olmadan koca soyadını kullanmaya devam etmek: Boşanma sonrası izinsiz kullanım hukuka aykırıdır.
Kısa Bilgiler
"Soyadı değişikliği ücretsiz mi?" Başvuru ücretsizdir. Yeni kimlik kartı için yaklaşık 100-200 TL harç ödenir.
"E-Devlet üzerinden yapabilir miyim?" Evet, ancak kimlik kartının posta ile gelmesi 5-10 gün sürer. Acele ise şahsen başvurun.
"Eski soyadıyla imzaladığım kira kontratı geçersiz olur mu?" Hayır, tüm eski sözleşmeler aynen geçerlidir. Güncelleme isteğe bağlıdır.
Sonuç
Boşanma sonrası soyadı değişikliği, sırayla yürütülmesi gereken birkaç idari adımdan oluşur. Nüfus müdürlüğü başvurusu ilk adımdır; ardından SGK, banka, pasaport, sürücü belgesi gibi kurumlar güncellenmelidir. Soyadını korumak isteyenler için Aile Mahkemesi’nde ek bir süreç gerekir. Belgelerinizi önceden hazırlamak ve bu rehberi adım adım takip etmek süreci kolaylaştırır.
Dilekçe Rehberi ile nüfus müdürlüğüne veya mahkemeye vereceğiniz dilekçeleri kolayca oluşturabilirsiniz.