Anlaşmalı boşanma protokolü zorunlu mudur?

Evet, anlaşmalı boşanma davası açarken protokol zorunludur. T.M.K. md. 166/3'e göre eşler, boşanma sonrası düzenlemeleri (velayet, nafaka, mal paylaşımı) içeren bir protokol sunmalıdır. Protokol olmadan mahkeme anlaşmalı boşanma kararı vermez. Protokol, tarafların özgür iradeleriyle hazırlanmalı, baskı altında imzalanmamalıdır. Mahkeme, protokolü inceleyerek özellikle çocukların yararına uygun olup olmadığını değerlendirir ve onaylarsa bağlayıcı hale gelir.

Protokolde hangi konular mutlaka yer almalıdır?

Anlaşmalı boşanma protokolünde şu konular mutlaka yer almalıdır: 1) **Velayet:** Çocukların velayetinin hangi eşe verileceği. 2) **Kişisel ilişki:** Velayeti olmayan ebeveynin çocukla görüşme düzeni (haftalık, tatil vb.). 3) **İştirak nafakası:** Çocuk için ödenecek nafaka miktarı, ödeme şekli ve artış oranı. 4) **Yoksulluk nafakası:** Eşlerden biri diğerinden nafaka talep ediyorsa miktarı ve koşulları. 5) **Mal paylaşımı:** Edinilmiş malların (ev, araba, banka hesapları) paylaşım şekli. 6) **Tazminat:** Maddi/manevi tazminat talepleri (varsa). 7) **Yargılama giderleri:** Mahkeme harçları ve avukat ücretlerinin nasıl paylaşılacağı. Bu konular eksikse mahkeme protokolü kabul etmeyebilir veya tarafları tamamlamaya davet eder.

Protokolü kim hazırlar, avukat zorunlu mudur?

Protokolü taraflar kendileri hazırlayabilir veya avukata hazırlatabilir. **Avukat zorunluluğu yoktur**, ancak şiddetle tavsiye edilir. Özellikle mal paylaşımı, nafaka hesaplama gibi teknik konularda avukat desteği hatalardan kaçınmanızı sağlar. Hatalı veya eksik protokol, ileride anlaşmazlıklara yol açabilir. Protokol hazırlanırken: Her iki tarafın da haklarının korunmasına dikkat edilmeli, çocukların üstün yararı gözetilmeli, tüm malların açıkça belirtilmesi (gizli mal bırakılmamalı), nafaka miktarlarının makul ve sürdürülebilir olması gerekir. Protokol taslağı hazırlandıktan sonra her iki taraf da imzalar ve mahkemeye sunar. Mahkeme duruşmada protokolü okur, taraflara sorar ve onaylar.

Protokolde nafaka artış oranı nasıl belirlenmeli?

Nafaka artış oranı protokolde mutlaka belirtilmelidir, aksi halde ileride sorun yaşanır. Yaygın yöntemler: 1) **TÜFE (Tüketici Fiyat Endeksi) oranında artış:** "Nafaka her yıl Ocak ayında bir önceki yılın TÜFE oranında artırılacaktır." En adil ve yaygın yöntemdir. 2024 sonrası yasal düzenlemelerle uyumludur. 2) **Asgari ücret oranında artış:** "Nafaka, asgari ücretteki artış oranında yükselecektir." Ancak asgari ücret artışları değişken olabilir. 3) **Sabit oran:** "Nafaka her yıl %20 artırılacaktır." Ancak enflasyonla uyumsuz olabilir. 4) **Karşılıklı anlaşma:** "Nafaka artışı taraflar arasında yıllık görüşülerek belirlenecektir." Risklidir, anlaşmazlık halinde mahkemeye gidilir. Tavsiye: En sağlıklısı TÜFE oranıdır. Protokolde örnek: "Baba, çocuk için aylık 8.000 TL iştirak nafakası ödeyecektir. Bu tutar her yıl Ocak ayında TÜİK tarafından açıklanan 12 aylık TÜFE ortalaması oranında artırılacaktır." Artış oranı belirtilmezse, nafaka alan taraf ileride artırım davası açmak zorunda kalır (zaman ve masraf kaybı).

Mal paylaşımı nasıl yapılmalı, edinilmiş mal nedir?

Anlaşmalı boşanmada mal paylaşımı, eşlerin anlaşmasıyla serbestçe belirlenebilir. Ancak **yasal mal rejimi** (edinilmiş mallara katılma) kurallarını bilmek önemlidir. **Edinilmiş mal:** Evlilik süresince çalışarak kazanılan, tasarruflardan oluşan mallardır (maaş, kira geliri, şirket hisseleri vb.). Eşler arasında paylaşılır. **Kişisel mal:** Evlilik öncesi sahip olunan, miras/bağış yoluyla alınan mallar. Paylaşılmaz. Protokolde mal paylaşımı örneği: "İstanbul, Kadıköy'deki 120 m² daire anneye kalacaktır. Ankara'daki arsa babaya kalacaktır. 34 ABC 123 plakalı araç babaya, işyeri hisseleri yarı yarıya paylaşılacaktır. Banka hesaplarında toplam 500.000 TL mevcut olup, her iki eş 250.000 TL alacaktır." Dikkat: Protokolde belirtilmeyen mallar için daha sonra dava açılabilir. O yüzden tüm mal varlığını (gayrimenkul, araç, banka hesapları, şirket hisseleri, değerli eşyalar) listelemek çok önemlidir. Eşlerden biri malı gizlerse, diğer eş bunu ispatlayarak hakkını arayabilir. Borçlar da mal rejiminde dikkate alınır: "Ev kredisi borcu babaya aittir, baba ödemekle yükümlüdür."

Protokolde yoksulluk nafakası talep edilmezse daha sonra talep edilebilir mi?

Protokolde "taraflar birbirlerinden yoksulluk nafakası talep etmemektedir" deniyorsa, bu **feragat** anlamına gelir ve genellikle daha sonra talep edilemez. Ancak istisna durumlar vardır: 1) **Hile/baskı:** Eğer nafaka talebinden feragat "baskı altında" veya "hile ile" yapılmışsa, mahkemeye başvurarak bu feragati iptal ettirebilir ve nafaka talep edebilirsiniz. Örneğin "nafaka talep etmezsen boşanmayı kabul etmem" tehdidi varsa. 2) **Hayatta önemli değişiklik:** Protokol imzalandıktan sonra ciddi hastalık, iş kaybı, engellilik gibi öngörülemeyen durumlar meydana geldiyse, mahkemeye başvurarak nafaka talepinde bulunulabilir. Ancak bu çok nadir kabul edilir. 3) **Çocuk nafakası farklıdır:** Çocuk nafakası (iştirak nafakası) için feragat geçersizdir. Çocuğun hakkı korunur, ebeveyn feragat edemez. Protokolde "çocuk nafakası talep edilmiyor" dense bile mahkeme bunu kabul etmez. Tavsiye: Protokol imzalarken gelecekteki ekonomik durumunuzu dikkate alın. Şu anda nafakaya ihtiyacınız yoksa bile, belirsizlik varsa protokole "şu an için nafaka talep edilmiyor, ancak ileride koşullar değişirse taraflar tekrar görüşebilir" gibi bir madde ekleyebilirsiniz (ancak bu da garantili değildir). En güvenceli yol, az da olsa bir nafaka belirlemektir.

Protokol mahkeme tarafından reddedilir mi, hangi durumlarda?

Evet, mahkeme protokolü reddedebilir veya değişiklik isteyebilir. Reddetme sebepleri: 1) **Çocuğun yararına aykırı:** Nafaka çok düşük, velayet düzenlemesi çocuğun gelişimine uygun değil, kişisel ilişki hakkı yeterince tanınmamış. Mahkeme "çocuğun üstün yararını" her şeyin önünde tutar. 2) **Taraflardan birinin hakları ihlal ediliyor:** Eşlerden biri açıkça mağdur (tüm mallar diğerine verilmiş, nafaka hiç yok, hakkaniyet ihlali). Mahkeme, tarafları korur. 3) **Kanuna aykırı hükümler:** Örneğin "çocuk 18 yaşına gelince nafaka kesilecek" doğru, ancak "çocuk üniversiteye gitse bile nafaka kesilecek" hükmü kanuna aykırı olabilir (eğitim devam ediyorsa 25 yaşına kadar nafaka devam eder). 4) **Belirsiz, anlaşılmaz hükümler:** "Mal paylaşımı daha sonra yapılacak" gibi muğlak ifadeler kabul edilmez. Tüm konular netleştirilmelidir. 5) **Taraflardan biri itiraz ediyor:** Duruşmada eşlerden biri "ben bu protokolü kabul etmiyorum, baskı altında imzaladım" derse, mahkeme kabul etmez ve çekişmeli boşanmaya dönüştürür. Mahkeme reddetirse ne olur? Mahkeme "protokol kabul edilemez, yeniden düzenleyin" der. Taraflar protokolü düzeltip tekrar sunar. Anlaşamazlarsa dava çekişmeli boşanmaya dönüşür. Tasfiye ve diğer talepler ayrı ayrı mahkeme tarafından karara bağlanır.

Anlaşmalı boşanma ne kadar sürer ve maliyeti nedir (2026)?

Anlaşmalı boşanma **en hızlı boşanma yöntemidir**. Süre ve maliyet: **Süre:** Ortalama 2-4 ay. Tek duruşmada (ilk celsede) boşanma kararı verilebilir, ancak mahkemenin iş yoğunluğuna göre 2-3 duruşma olabilir. Düşünme süresi (1 ay) uygulanmayabilir (taraflar ısrar ederse). Karar kesinleşme süresi (temyiz süresi) 2 hafta, toplamda 3-5 ay içinde boşanma kesinleşir. **Maliyet (2026):** Maktu harç: ~2.500-3.500 TL (boşanma + velayet + nafaka işlemleri dahil). Avukat ücreti: Değişkendir. Ortak avukat (her iki taraf aynı avukatla çalışırsa): 10.000-25.000 TL. Ayrı avukatlar: Her biri 15.000-40.000 TL. Ücretsiz avukat (adli yardım): Geliri düşükse Baro'dan ücretsiz avukat talep edilebilir. Diğer masraflar: Noter masrafı (protokol onayı için, isteğe bağlı): 500-1.000 TL. Tebligat masrafı: ~200-500 TL. Toplam maliyet: Ortak avukatla: 15.000-30.000 TL. Ayrı avukatlarla: 35.000-80.000 TL. Ücretsiz avukatla: 2.500-4.000 TL (sadece harç). Çekişmeli boşanmayla karşılaştırma: Çekişmeli boşanma 1-2 yıl sürer ve 50.000-150.000 TL maliyeti olabilir. Anlaşmalı boşanma çok daha ekonomik ve hızlıdır. Tavsiye: Anlaşma sağlanabiliyorsa mutlaka anlaşmalı boşanmayı tercih edin. Hem zaman hem para hem de duygusal yıpranma açısından en iyi seçenektir.

Protokol imzalandıktan sonra değiştirilebilir mi?

Protokol mahkeme tarafından onaylandıktan **ve boşanma kararı kesinleştikten sonra** değiştirilmesi çok zordur. Ancak bazı durumlar vardır: **Mahkeme onayı öncesi:** Henüz duruşma olmadıysa veya mahkeme onaylamadıysa, taraflar karşılıklı anlaşarak protokolü değiştirebilir. Yeni protokolü mahkemeye sunarlar. **Mahkeme onayı sonrası - karşılıklı anlaşma:** Boşanma kesinleştiyse, taraflar noter huzurunda yeni bir anlaşma yapabilir (nafaka artışı, velayet değişikliği vb.). Ancak bu "ek protokol" mahkeme kararını değiştirmez, sadece taraflar arasında geçerlidir. Resmi değişiklik için mahkemeye başvurmak gerekir. **Tek taraflı değişiklik talebi:** Eğer koşullar değiştiyse (ekonomik durum, çocuğun ihtiyaçları), tek taraf mahkemeye başvurarak **nafaka artırım/azaltım davası** veya **velayet değişikliği davası** açabilir. Mahkeme yeni durumu değerlendirir ve karar verir. Örnek: Protokolde "baba aylık 5.000 TL nafaka ödeyecek" denmiş, 2 yıl sonra enflasyon nedeniyle anne artırım davası açar, mahkeme 12.000 TL'ye yükseltir. **Protokolde hata:** Protokolde maddi hata (yazım hatası, hesap hatası) varsa, mahkemeye "kararın düzeltilmesi" talebiyle başvurulabilir. Küçük hatalar düzeltilir. **İptal davası (çok nadir):** Protokol "hile, baskı, tehdit" altında imzalanmışsa, iptal davası açılabilir. Ancak bunu ispat etmek çok zordur ve genellikle kabul edilmez. Tavsiye: Protokolü imzalamadan önce çok dikkatli okuyun, tüm maddeler üzerinde anlaştığınızdan emin olun. İmzaladıktan sonra "aklıma sonradan geldi" demek işe yaramaz.

Çocuğun velayeti konusunda protokolde ne yazmalı?

Velayet düzenlemesi protokolün en kritik kısmıdır. Mahkeme "çocuğun üstün yararını" önemsediği için bu bölümü çok dikkatli inceler. **Velayet kime verilecek:** "Müşterek çocuk [isim], [doğum tarihi], velayeti anneye/babaya verilecektir." Eğer birden fazla çocuk varsa: "2 çocuğun velayeti anneye verilecektir" veya "Büyük çocuğun velayeti babaya, küçüğün velayeti anneye verilecektir" (kardeşlerin ayrılması nadiren tercih edilir). Ortak velayet: "Çocukların velayeti ortak olarak anne ve babaya aittir. Çocuklar haftanın 4 günü anneyle, 3 günü babayla kalacaktır." (Türkiye'de henüz çok yaygın değil, mahkeme dikkatle değerlendirir). **Kişisel ilişki düzeni:** Velayeti olmayan ebeveynin çocukla görüşme saatleri detaylandırılmalıdır: Haftalık: "Her Cumartesi saat 10:00'da alınacak, Pazar saat 18:00'de teslim edilecektir." Tatiller: "Dini bayramlarda 2. ve 3. günler, Yılbaşı'nda 31 Aralık-1 Ocak, çocuğun doğum günü..." Yaz tatili: "1-31 Temmuz arası çocuk babayla kalacaktır." Özel günler: "Çocuğun okul gösterileri, spor müsabakaları gibi önemli etkinliklerinde her iki ebeveyn de katılabilir." **Eğitim ve sağlık kararları:** "Çocuğun okul seçimi, sağlık işlemleri (ameliyat, aşı vb.) her iki ebeveynin ortak kararıyla alınacaktır." veya "Velayeti alan ebeveyn bu kararları alacak, ancak önemli konularda diğer ebeveyne bilgi verecektir." **Yurt dışı çıkış:** "Çocuğun yurt dışına çıkarılması için her iki ebeveynin de izni alınacaktır." Mahkeme bu maddeleri inceler, çocuğun yararına aykırı bulursa değişiklik isteyebilir.

Protokolde ihmal edilen konular sonradan sorun çıkarır mı?

Evet, protokolde ihmal edilen konular ileride ciddi sorunlara ve yeni davalara yol açabilir. Sık ihmal edilen konular: 1) **Mal beyanının eksikliği:** Protokolde tüm mal varlığı (ev, araba, banka hesapları, şirket hisseleri, değerli eşyalar) belirtilmezse, ihmal edilen mallar için sonradan dava açılabilir. Tavsiye: Tüm mal varlığınızı listeleyip paylaşımını netleştirin. 2) **Nafaka artış oranı belirtilmemiş:** "Aylık 8.000 TL nafaka ödenecek" denmiş ama artış oranı yok. 2 yıl sonra enflasyon yüzünden nafaka yetersiz kalır, nafaka artırım davası açılır. Tavsiye: TÜFE veya başka bir endeks belirtin. 3) **Kişisel ilişki detayları eksik:** "Baba çocukla haftada bir görüşecek" denmiş ama saat, yer, süre belirtilmemiş. Taraflar "Cumartesi mı Pazar mı?" gibi tartışır. Tavsiye: Gün, saat, teslimat yeri açıkça yazın. 4) **Borçların paylaşımı unutulmuş:** Eşlerden birinin kredi borcu var ama protokolde belirtilmemiş. Kim ödeyecek? Anlaşmazlık çıkar. Tavsiye: Tüm borçları listeleyip kimin ödeyeceğini yazın. 5) **Çocuğun eğitim masrafları:** "Nafaka 8.000 TL" denmiş ama özel okul, dershane, üniversite masrafları kimin? Tavsiye: "İştirak nafakası eğitim masraflarını kapsar" veya "Özel okul masrafları ayrıca babaya aittir" gibi netleştirin. 6) **Emeklilik, sigorta, SSK primleri:** Eşlerden biri evlilikte çalışmadı, SSK primi eksik. Bu konu protokolde belirtilmemiş. Tavsiye: "Eşlerden biri diğerinin SSK primlerindeki eksikliği tamamlayacak" gibi bir madde eklenebilir. Sonuç: Protokolü avukata inceletmek, ihmal edilen konuları belirlemek için en iyi yoldur. Eksik protokol, boşanma sonrası uzun yıllar mahkeme süreçlerine yol açabilir.

Protokolde tazminat (maddi/manevi) talebi nasıl düzenlenmeli?

Anlaşmalı boşanmada genellikle taraflar **karşılıklı feragat** eder, yani tazminat talep edilmez. Ancak bazı durumlarda tazminat protokole dahil edilebilir: **Maddi tazminat:** Boşanma nedeniyle ekonomik kayba uğrayan eş, maddi tazminat talep edebilir (örneğin iş kaybı, sağlık masrafları). Protokolde: "Taraflar birbirlerinden maddi tazminat talep etmemektedir." veya "Baba, anneye 100.000 TL maddi tazminat ödeyecektir (peşin/taksitli)." **Manevi tazminat:** Boşanmada kusurlu olan eş, diğer eşe manevi tazminat öder. Anlaşmalı boşanmada "kusur" aranmadığı için nadirdir. Protokolde: "Taraflar birbirlerinden manevi tazminat talep etmemektedir." veya "Baba, aldatma fiili nedeniyle anneye 50.000 TL manevi tazminat ödeyecektir." **Tazminat yerine nafaka:** Çoğu zaman taraflar, tazminat yerine "yoksulluk nafakası" üzerinde anlaşır. Örneğin kadın maddi tazminat talep edebilirdi ama bunun yerine sürekli nafaka almayı tercih eder. **Feragat maddesi:** "Taraflar, boşanma nedeniyle birbirlerinden herhangi bir maddi/manevi tazminat, nafaka veya başka bir talepte bulunmayacaklarını, karşılıklı feragat ettiklerini beyan ederler." Bu madde konulursa ileride tazminat davası açılamaz (genellikle). **Dikkat:** Feragat baskı altında yapılmışsa iptal edilebilir. Çocuk hakları (iştirak nafakası) için feragat geçersizdir. Tavsiye: Maddi durumunuza göre tazminat talep etmek yerine düzenli nafaka almak daha güvenceli olabilir. Tek seferlik tazminat harcanır biter ama nafaka sürekli gelir sağlar.

Anlaşmalı Boşanma Protokolü: Eksiksiz Hazırlama Rehberi

Anlaşmalı Boşanma Protokolü Nedir?

Anlaşmalı boşanma protokolü, eşlerin boşanma sonrasında nafaka, velayet, mal paylaşımı ve diğer konularda vardıkları mutabakatı yazılı olarak belgeleyen resmi dokümandır. Bu protokol, mahkeme tarafından onaylandığında bağlayıcı hale gelir.

Protokolde Yer Alması Gereken Maddeler

1. Taraf Bilgileri

Her iki eşin kimlik bilgileri eksiksiz yazılmalıdır:

Ad Soyad

T.C. Kimlik Numarası

Doğum tarihi ve yeri

Adres bilgileri

2. Evlilik Bilgileri

Evlenme tarihi

Evlenme yeri

Nüfusa kayıtlı olduğu yer

3. Çocuklara İlişkin Düzenlemeler

Velayet:
Çocukların velayetinin hangi eşe verileceği açıkça belirtilmelidir.

Kişisel İlişki:
Velayeti almayan eşin çocuklarla görüşme düzeni detaylandırılmalıdır:

Hafta sonları

Bayramlar ve özel günler

Yaz tatili

Yarıyıl tatili

İştirak Nafakası:
Çocukların bakım ve eğitim giderleri için ödenecek nafaka miktarı ve ödeme koşulları.

4. Nafaka Düzenlemeleri

Yoksulluk Nafakası:

Ödenecek miktar

Ödeme periyodu (aylık, yıllık)

Artış oranı (TÜFE, asgari ücret vb.)

Nafakanın sona erme koşulları

5. Mal Paylaşımı

Taşınmaz malların paylaşımı

Araçların paylaşımı

Banka hesapları ve yatırımlar

Ev eşyaları

Borçların paylaşımı

6. Tazminat

Maddi ve manevi tazminat taleplerinin olup olmadığı, varsa miktarları.

7. Yargılama Giderleri

Mahkeme harçları ve avukatlık ücretlerinin nasıl paylaşılacağı.

Örnek Anlaşmalı Boşanma Protokolü

ANLAŞMALI BOŞANMA PROTOKOLÜ

TARAFLAR:

1. TARAF (KADIN): Ad Soyad - T.C. No: TC No
Adres: Adres

2. TARAF (ERKEK): Ad Soyad - T.C. No: TC No
Adres: Adres

Taraflar, .../.../.... tarihinde yer ilçesinde evlenmişlerdir.
Bu evlilikten isim, doğum tarihi doğumlu müşterek çocukları
bulunmaktadır.

Taraflar, aşağıdaki hususlarda anlaşarak boşanmayı kabul etmişlerdir:

MADDE 1 - VELAYET
Müşterek çocuk isim'in velayeti anneye/babaya verilecektir.

MADDE 2 - KİŞİSEL İLİŞKİ
Velayet hakkı kendisine verilmeyen taraf;
a) Her hafta Cumartesi saat 10:00 - Pazar saat 18:00 arası,
b) Dini bayramlarda 2. ve 3. günler,
c) Yaz tatilinde 1 Temmuz - 31 Temmuz arası,
d) Yarıyıl tatilinin 1. haftası
çocukla kişisel ilişki kuracaktır.

MADDE 3 - İŞTİRAK NAFAKASI
Velayeti almayan taraf, çocuk için aylık miktar TL iştirak
nafakası ödeyecektir. Bu miktar her yıl Ocak ayında TÜFE oranında
artırılacaktır.

MADDE 4 - YOKSULLUK NAFAKASI
Taraflar birbirlerinden yoksulluk nafakası talep etmemektedir.
Veya: ... tarafına aylık ... TL yoksulluk nafakası ödenecektir.

MADDE 5 - MAL PAYLAŞIMI
a) Adres adresindeki taşınmaz kime kalacaktır.
b) Plaka plakalı araç kime kalacaktır.
c) Ev eşyaları taraflar arasında taksim edilmiştir.
d) Tarafların birbirleri üzerinde herhangi bir alacak hakkı yoktur.

MADDE 6 - TAZMİNAT
Taraflar birbirlerinden maddi veya manevi tazminat
talep etmemektedir.

MADDE 7 - YARGILAMA GİDERLERİ
Yargılama giderleri taraflarca eşit olarak karşılanacaktır.

İşbu protokol, tarafların özgür iradeleriyle, hiçbir baskı
altında kalmaksızın imzalanmıştır.

Tarih: .../.../2026

1. TARAF 2. TARAF
Ad Soyad Ad Soyad
İmza İmza

Önemli Uyarılar

1. Mal Beyanı: Protokolde belirtilmeyen mallar daha sonra dava konusu olabilir.

2. Nafaka Artışı: Artış oranını protokolde belirtmezseniz, sonradan artış talep etmeniz zorlaşabilir.

3. Çocuk Hakları: Çocuğun üstün yararı her zaman ön plandadır. Hakim, çocuğun yararına olmayan düzenlemeleri değiştirebilir.

4. Noter Onayı: Protokolü duruşmadan önce noter huzurunda imzalamanız gerekmez, ancak tavsiye edilir.

Sonuç

Anlaşmalı boşanma protokolü, ileride yaşanabilecek anlaşmazlıkları önleyen kritik bir belgedir. Protokolün eksiksiz ve açık yazılması, her iki tarafın haklarını korur.

Dilekçe Rehberi ile profesyonel bir anlaşmalı boşanma protokolü dakikalar içinde hazırlayabilirsiniz.

Dilekçe Rehberi