Nafaka türleri nelerdir ve aralarındaki farklar nedir?

Türk hukukunda 4 temel nafaka türü vardır: 1) **Yoksulluk (Mal ayrılığı) Nafakası:** Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek eşe ödenir. Kusuru daha ağır olmayan ve boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek eş talep edebilir. Süresiz olabilir ancak yeniden evlenme, hayısiyetsiz yaşama gibi durumlarda sona erer. Ömür boyu kalıcı gelir kaynağıdır. 2) **İştirak (Çocuk) Nafakası:** Velayeti olmayan ebeveynin çocuğun bakım, eğitim ve sağlık giderlerine katkısıdır. Çocuk ergin olana kadar (18 yaş) veya eğitimi devam ediyorsa 25 yaşına kadar ödenebilir. Her iki ebeveynin gelir durumu ve çocuğun ihtiyaçları dikkate alınarak belirlenir. 3) **Tedbir Nafakası:** Boşanma davası devam ederken geçici olarak ödenen nafakadır. Dava sırasında ekonomik güçlük çeken eş ve çocuklar için belirlenir. Boşanma kararı kesinleşince sona erer ve yerine yoksulluk/iştirak nafakası geçer. 4) **Yardım Nafakası:** Yakınlar (ana-baba, büyükanne-büyükbaba, kardeşler) arasında ödenir. Yoksulluk içinde olan kişinin, geliri yeterli yakınlarından nafaka talep etme hakkıdır. Boşanmayla ilgili değildir. Farklar özeti: Yoksulluk nafakası eşler arası, iştirak nafakası çocuk için, tedbir geçici, yardım ise yakınlar arası ödemedir.

Nafaka miktarı nasıl hesaplanır, belirleyici faktörler nelerdir?

Nafaka miktarı mahkeme tarafından somut olay değerlendirilerek belirlenir. Sabit bir formül yoktur ancak dikkate alınan faktörler şunlardır: 1) **Tarafların gelir durumu:** Nafaka ödeyecek kişinin net geliri, mal varlığı, çalışma durumu. İşsiz bile olsa çalışma gücü varsa asgari ücret dikkate alınabilir. 2) **Yaş ve sağlık durumu:** Yaş, hastalıklar, engel durumu nafaka miktarını etkiler. 3) **Eğitim ve meslek:** Mesleki beceriler, çalışma imkanları değerlendirilir. Yoksulluk nafakasında talep eden eşin kendi çalışma imkanı önemlidir. 4) **Çocuk sayısı ve ihtiyaçları:** İştirak nafakasında çocuğun yaşı, eğitim durumu (anaokulu, ilkokul, lise, üniversite), sağlık ihtiyaçları, yaşadığı şehir göz önüne alınır. 5) **Kusur oranı:** Boşanmada kusur oranı nafaka miktarını etkiler. Kusurlu tarafın nafaka alması genellikle mümkün değildir, kusuru daha az olan eş nafaka alabilir. 6) **Yaşam standardı:** Evlilikte sürdürülen yaşam standardı, nafakanın belirlenmesinde referans olabilir. 2026 yılında örnek miktarlar: Asgari ücret ~20.000 TL olduğunda, iştirak nafakası genellikle 4.000-10.000 TL arası, yoksulluk nafakası 3.000-8.000 TL arası belirlenmektedir (duruma göre daha yüksek/düşük olabilir). Mahkeme bilirkişi raporu alabilir veya doğrudan karar verebilir.

Nafaka davası hangi mahkemede ve nasıl açılır?

Nafaka davası **Aile Mahkemesi**nde açılır. Eğer o ilde aile mahkemesi yoksa **Sulh Hukuk Mahkemesi** görevlidir. Yetki kuralları: 1) **Boşanma davası ile birlikte:** Boşanma davasında nafaka talebi de bulunabilir. Bu durumda boşanma davasına bakan mahkeme nafakayı da karara bağlar. 2) **Ayrı nafaka davası:** Boşanma kesinleştikten sonra veya evlilik devam ederken de ayrı nafaka davası açılabilir. Bu durumda davalının (nafaka ödeyecek kişinin) yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir. Dava açma süreci: 1) Dilekçe hazırlama: Nafaka talebi dilekçesi hazırlanır (taraflar, talepler, dayanak) 2) Harç ödeme: Nispi harç (%6.135 oranında, 2026 yılı için minimum harç ~1.500-3.000 TL) 3) Mahkemeye başvuru: Dilekçe ve belgelerle mahkemeye sunulur 4) Duruşma: Mahkeme taraflar ve tanıkları dinler, gerekirse bilirkişi atar 5) Karar: Mahkeme nafaka miktarını ve başlangıç tarihini belirler. Süreç genellikle 6-12 ay sürer. **Arabuluculuk:** 2024 sonrası bazı aile hukuku uyuşmazlıklarında (kira gibi) arabuluculuk zorunlu olsa da, nafaka davalarında henüz zorunlu değildir. Ancak taraflar isteğe bağlı arabulucuya başvurabilir. Gerekli belgeler: Nüfus cüzdanı, gelir belgesi (bordro, SGK, vergi beyannamesi), fatura/gider belgeleri, evlilik cüzdanı veya boşanma kararı.

Nafaka kararı çıktıktan sonra ödenmeyen nafaka için ne yapabilirim?

Nafaka kararının kesinleşmesine rağmen ödeme yapılmazsa, alacaklı taraf (nafaka talep eden) **icra takibi** başlatabilir. Süreç: 1) **İlam nafakası takibi:** Mahkeme kararı (ilam) ile icra müdürlüğüne başvurulur. İcra dosyası açılır, icra emri gönderilir. 2) **Haciz:** Borçlunun (nafaka ödemeyen kişi) banka hesapları, maaşı, taşınır/taşınmazları haczedilebilir. Maaştan haciz oranı: En fazla %1/4 oranında kesilir (2026 mevzuatı). 3) **Haciz sınırları:** Asgari geçim indirimi uygulanır, borçlunun yaşamını sürdürebilmesi için belirli bir miktar korunur. 4) **İcra inkar tazminatı:** Borçlu, ödeme gücü olduğu halde kasten ödemiyorsa, icra inkar tazminatı (borcun %20'si) talep edilebilir. 5) **Ceza hukuku:** Sürekli nafaka ödememe, "nafaka ödememe suçu" kapsamında ceza davasına konu olabilir (TCK md. 233). 6 aya kadar hapis cezası verilebilir. Pratikte hapisten çok adli para cezası verilir. Uygulamada ipuçları: Nafaka icra takipleri genellikle 3-6 ayda sonuç verir. Borçlunun düzenli geliri (maaş, SGK emekliliği) varsa haciz hemen uygulanır. Serbest meslek veya kayıt dışı geliri olanlar takipten kaçınabilir, bu durumda mal varlığı araştırması yapılır. Nafaka alacaklısı, icra takibini avukatla veya kendi başına yapabilir. Avukat tutulursa vekalet ücreti mahkemece karşı tarafa yükletilir.

Nafaka miktarı artırım veya azaltım talebi nasıl yapılır?

Nafaka kararı kesinleştikten sonra, tarafların ekonomik veya sosyal durumlarında önemli değişiklik olursa nafaka miktarı değiştirilebilir. **Artırım talebi (nafaka alan taraf):** Nafaka yetersiz kalıyorsa artırım davası açılabilir. Sebepler: Enflasyon nedeniyle nafakanın reel değeri düştü, çocuğun ihtiyaçları arttı (okul değişikliği, hastalık), nafaka ödeyen kişinin geliri arttı. Örnek: 2024'te 5.000 TL nafaka belirlenmiş, 2026'da enflasyon nedeniyle yetersiz. Artırım davası açılır ve mahkeme güncel yaşam maliyetine göre 10.000 TL'ye yükseltir. **Azaltım talebi (nafaka ödeyen taraf):** Nafaka ödeyenin ekonomik durumu kötüleşirse azaltım davası açılabilir. Sebepler: İş kaybı, hastalık, engel durumu, başka çocuk doğması, nafaka alanın ekonomik durumu iyileşti (evlendi, çalışmaya başladı), emeklilik. Örnek: Nafaka ödeyen kişi işsiz kaldı, yeni iş asgari ücretle. Mahkemeye azaltım talebi sunar, mahkeme nafakayı düşürür. **Dava süreci:** Artırım/azaltım davası Aile Mahkemesi'nde açılır. Değişen durumu ispatlayan belgeler sunulur (yeni bordro, işten çıkarma belgesi, fatura artışı vb.). Mahkeme bilirkişi raporu alabilir. Karar geriye yürümez, dava tarihinden itibaren geçerlidir. Enflasyon endeksleme: Bazı mahkemeler nafaka kararında "TÜFE'ye göre yıllık artış" şartı koyar. Bu durumda ayrı dava açmadan otomatik güncelleme olur. Ancak bu zorunlu değildir, mahkeme takdirindedir. Süreç ~6-12 ay sürer. Nafaka değişikliği talebi sık yapılabilir ancak her seferinde önemli değişiklik ispat edilmelidir.

Nafaka hangi durumlarda kesilir veya sona erer?

Nafaka ödemesi bazı yasal sebeplerle sona erer: **Yoksulluk nafakası için:** 1) **Yeniden evlenme:** Nafaka alan eş yeniden evlenirse nafaka otomatik kesilir (TMK md. 176). Bu en yaygın kesinti sebebidir. 2) **Hayısiyetsiz yaşama:** Nafaka alan eş "evlilik birliğine uymayan hayat" sürüyorsa (evlilik dışı birliktelik, flört ilişkisi vb.) mahkeme nafakayı kesebilir veya azaltabilir. Ancak bunu nafaka ödeyen taraf ispat etmeli ve mahkeme kararı almalıdır. 3) **Yoksulluğun sona ermesi:** Nafaka alan eş iyi bir işe girdi, miras aldı, gayrimenkul geliri elde etti gibi nedenlerle yoksulluk ortadan kalktıysa nafaka kesilebilir. 4) **Ölüm:** Nafaka alan veya ödeyen tarafın ölümü nafakayı sona erdirir (mirasçılar ödeme yapmaz). **İştirak nafakası için:** 1) **Çocuğun erginliği:** Çocuk 18 yaşını doldurduğunda nafaka otomatik kesilir. Ancak eğitimi devam ediyorsa (lise, üniversite) 25 yaşına kadar uzatılabilir. 2) **Eğitimin bitmesi:** Üniversite mezunu oldu, artık çalışıyor ise nafaka kesilir. 3) **Çocuğun ölümü:** Nafaka sona erer. 4) **Evlat edinme veya velayet değişikliği:** Çocuğun başka bir aile tarafından evlat edinilmesi veya velayetin değişmesi nafakayı etkiler. **Her iki nafaka türü için:** Nafaka ödeyen tarafın ölümü: Nafaka mirasa intikal etmez, mirasçılar ödeme yapmaz (istisnai durumlar hariç). Nafaka kesintisi için mahkeme kararı gerekir. "Nafaka kendiliğinden kesilmez" prensibi geçerlidir. Örneğin çocuk 18 oldu ama mahkeme kararı yok, ödemeye devam edilmeli. Aksi halde icra takibi riski vardır. Kesinti talebi: Nafaka ödeyen taraf, kesinti sebeplerinden birini ispatlayarak mahkemeye "nafakanın kaldırılması" davası açar. Mahkeme gerekçeyi kabul ederse nafakayı keser.

Çocuk nafakası (iştirak nafakası) yaşa göre nasıl değişir?

Çocuk nafakası, çocuğun yaşına ve ihtiyaçlarına göre farklılık gösterir: **0-6 yaş (Bebek-Anaokulu):** Nafaka daha düşük olabilir çünkü eğitim masrafı azdır. Ancak kreş/bakıcı masrafı varsa bu dikkate alınır. Beslenme, bez, süt tozu gibi temel ihtiyaçlar esas alınır. Örnek miktar: 3.000-6.000 TL (2026, ortalama gelir). **6-14 yaş (İlkokul-Ortaokul):** Eğitim masrafları artar (kırtasiye, kıyafet, okul servisi). Sosyal aktiviteler (spor, müzik kursları) dikkate alınabilir. Örnek miktar: 4.000-8.000 TL. **14-18 yaş (Lise):** Masraflar daha da artar. Özel ders, dershane, üniversite sınavı hazırlık. Giyim, ulaşım, cep telefonu gibi ihtiyaçlar. Örnek miktar: 6.000-12.000 TL. **18-25 yaş (Üniversite):** Eğitim devam ediyorsa nafaka uzar. Üniversite harçları, yurt/ev kirası, ulaşım (şehir dışı okuyorsa), kitap, bilgisayar. Bu dönemde nafaka en yüksek seviyeye ulaşır. Örnek miktar: 8.000-15.000 TL. Eğitim biterse veya çocuk çalışmaya başlarsa kesinti talep edilebilir. **Özel durumlar:** Engelli çocuk: Özel eğitim, rehabilitasyon, ilaç masrafları nedeniyle nafaka daha yüksek olabilir ve erginlik sonrası da devam edebilir. Kronik hastalık: Sürekli ilaç/tedavi gerektiren durumlar nafakayı artırır. Yurt dışı eğitim: Çocuk yurt dışında okuyorsa döviz kuru ve yüksek masraflar nedeniyle nafaka çok yüksek olabilir. Mahkeme, nafakayı belirlerken çocuğun yaşını, eğitim durumunu, yaşadığı şehri (İstanbul daha pahalı), ebeveynlerin gelirini değerlendirir. Nafaka zamanla artırım davalarıyla güncellenebilir. İki ebeveyn de çocuğun masraflarına katkıda bulunmalıdır; velayeti alan ebeveyn de gücü nispetinde katkı yapar, sadece diğer ebeveyn sorumlu değildir.

Evlilik dışı doğan çocuklar için nafaka talep edebilir miyim?

Evet, evlilik dışı doğan çocuklar da babasından (veya annesinden) nafaka talep edebilir. Türk hukukunda tüm çocuklar eşit haklara sahiptir, evlilik içi veya dışı fark etmez. **Babalık tespiti:** Evlilik dışı çocuk için önce **babalık davası** açılması gerekir (TMK md. 301). Anne, çocuğun babası olduğunu iddia ettiği kişiye karşı dava açar. DNA testi ile babalık ispat edilir. Mahkeme babalığa karar verirse, baba çocuğun nüfus kaydına işlenir. **Nafaka talebi:** Babalık tespit edildikten sonra, çocuk adına anne **iştirak nafakası** davası açabilir. Nafaka, çocuğun doğum tarihinden itibaren geriye dönük olarak da talep edilebilir. Örneğin çocuk 5 yaşında, babalık şimdi tespit edildi; mahkeme 5 yıllık birikmiş nafakaya da karar verebilir (ancak dava tarihi önemlidir). **Nafaka miktarı:** Evlilik dışı çocuklar için nafaka miktarı, evlilik içi çocuklarla aynı kriterlerle belirlenir. Babanın geliri, çocuğun ihtiyaçları, yaşı göz önüne alınır. Ayrımcılık yapılamaz. **Velayet:** Evlilik dışı çocukta velayet otomatik olarak anneye aittir (TMK md. 337). Baba, çocukla kişisel ilişki kurma hakkına sahiptir. Ancak babalık tespit edildikten sonra baba da mahkemeden velayet talep edebilir (nadirdir, genellikle anne velayeti devam eder). **Tanıma:** Eğer baba çocuğu gönüllü olarak tanırsa (nüfus müdürlüğüne beyanla), babalık davası gerekmez. Bu durumda doğrudan nafaka davası açılabilir. **Erginlik sonrası:** Evlilik dışı çocuk da 18 yaşına kadar (eğitim varsa 25 yaşına kadar) nafaka alabilir. **Miras hakları:** Babalık tespit edilen çocuk, babanın mirasçısıdır ve evlilik içi çocuklarla eşit pay alır.

Yurt dışında yaşayan ebeveynden nafaka talep edebilir miyim?

Evet, yurt dışında yaşayan ebeveynden nafaka talep edilebilir, ancak süreç daha karmaşıktır. **Türkiye'de dava açma:** Eğer nafaka alacaklı (çocuk/eş) Türkiye'de yaşıyorsa, Türkiye'deki Aile Mahkemesi'nde dava açılabilir. Türk mahkemesi yetkilidir ve Türk yasalarına göre karar verilir. Davalı (nafaka borçlusu) yurt dışında olsa bile, tebligat uluslararası yollarla yapılır (Adalet Bakanlığı kanalıyla, ilgili ülke konsolosluğu aracılığıyla). **Mahkeme kararının yurt dışında tanınması:** Türk mahkemesi nafaka kararı verdikten sonra, bu kararın yurt dışında icra edilebilmesi için ilgili ülkede "tanıma ve tenfiz" davası açılması gerekir. Örneğin nafaka borçlusu Almanya'da yaşıyorsa, Türk mahkeme kararı Alman mahkemesinde tanınmalıdır. AB ülkeleri ve bazı anlaşmalı ülkelerle karşılıklı tanıma sistemi vardır, bu süreç kolaylaştırılmıştır. ABD, Kanada gibi ülkelerde de benzer prosedürler mevcuttur. **Uluslararası sözleşmeler:** Türkiye, "Nafaka Yükümlülüklerine İlişkin Lahey Sözleşmesi" (2007) tarafıdır. Bu sözleşme, üye ülkeler arasında nafaka kararlarının tanınmasını ve icrasını kolaylaştırır. Lahey Sözleşmesi kapsamında, merkezi otorite (Türkiye'de Adalet Bakanlığı) aracılığıyla başvuru yapılabilir, yurt dışındaki nafaka takibi hızlanır. **Yurt dışından Türkiye'ye nafaka:** Tersi durum da mümkündür. Örneğin çocuk Almanya'da baba ile yaşıyor, anne Türkiye'de. Alman mahkemesi nafaka kararı verirse, bu karar Türkiye'de tanınarak annenin mal varlığından icra yapılabilir. **Pratik zorluklar:** Yurt dışındaki kişiden nafaka almak zordur çünkü icra süreci uzun sürer, maliyetlidir (avukat, tercüme, tenfiz davası). Borçlunun yurt dışında geliri/malı yoksa haciz yapılamaz. Bazı ülkelerde nafaka takibi çok yavaş ilerler. İpuçları: Eğer mümkünse, borçluyla dostane anlaşma yapılması önerilir. Yurt dışından düzenli banka havalesi şeklinde nafaka alınabilir. Alternatif olarak, borçlunun Türkiye'deki mal varlığı (banka hesabı, gayrimenkul) varsa buradan haciz yoluyla nafaka tahsil edilebilir.

Nafaka ödemesi hangi tarihten itibaren başlar, geçmişe dönük talep yapılabilir mi?

Nafaka ödemesi genellikle **dava tarihinden** itibaren başlar. Ancak bazı istisnalar vardır: **Genel kural:** Mahkeme nafaka kararı verdiğinde, nafakanın başlangıç tarihi olarak "dava tarihi" (dilekçenin mahkemeye verildiği gün) veya "ilk duruşma tarihi" belirlenir. Mahkeme kararı kesinleşene kadar nafaka ödenmez (tedbir nafakası hariç). Karar kesinleşince, dava tarihinden itibaren birikmiş nafaka toplu ödenir veya taksitlendirilir. Örnek: Nafaka davası 1 Ocak 2026'da açıldı, mahkeme 1 Haziran 2026'da 5.000 TL/ay nafakaya karar verdi. Nafaka, 1 Ocak'tan itibaren başlar, yani 5 ay × 5.000 = 25.000 TL birikmiş nafaka + bundan sonra aylık 5.000 TL ödenir. **Tedbir nafakası:** Dava sırasında ekonomik sıkıntı çeken taraf, mahkemeden "tedbir nafakası" kararı isteyebilir. Mahkeme acil olarak geçici nafaka belirler, bu hemen uygulanır. Dava sonunda tedbir nafakası sona erer ve yerini asıl nafaka alır. **Geçmişe dönük nafaka:** Dava tarihinden önceki dönemler için nafaka talep edilemez (kural olarak). Örneğin çocuk 5 yaşında, şimdiye kadar nafaka ödenmedi, dava açıldı. Mahkeme sadece dava tarihinden itibaren nafaka verir, geçmiş 5 yılı karara bağlamaz. İstisna: Evlilik dışı çocuklarda babalık davası ile birlikte nafaka istenirse, mahkeme çocuğun doğum tarihinden itibaren nafakaya karar verebilir (TMK md. 327). Ancak bu durum nadirdir ve mahkeme takdirindedir. **Nafakanın ileriye etkisi:** Nafaka kararı, kararın kesinleşme tarihinden sonra da devam eder. Yani mahkeme "aylık 5.000 TL nafaka ödenir" derse, bu çocuk ergin olana veya yoksulluk nafakası sebebi sona erene kadar devam eder. **Artırım/azaltım kararları:** Nafaka artırım veya azaltım davalarında da geçmişe dönük talep yapılamaz. Yeni karar, dava tarihinden itibaren geçerli olur. Örneğin nafaka artırım davası 1 Mart'ta açıldı, mahkeme 1 Eylül'de artırıma karar verdi. Artırım, 1 Mart'tan itibaren hesaplanır (6 aylık fark toplu ödenir). Özetle: En erken dava tarihi baz alınır, daha öncesi için nafaka talep edilemez (istisnalar hariç).

Nafaka ödememe suçu nedir, cezası ne kadar?

Nafaka ödememe, Türk Ceza Kanunu md. 233'te düzenlenmiş bir suçtur. **Suçun unsurları:** 1) Mahkeme kararıyla belirlenmiş nafaka yükümlülüğü olmalı (ya da anlaşmayla taahhüt edilmiş nafaka). 2) Ödeme gücü olmasına rağmen, kasten nafaka ödenmemelidir. 3) Sürekli veya yinelenen şekilde ödememe olmalıdır (bir kez gecikme suç değil). **İspat:** Nafaka alacaklısı, borçlunun ödeme gücü olduğunu ispat etmelidir. Borçlu "param yok" derse, mahkeme mal varlığı araştırması yapar. Banka hesabı, gayrimenkul, araç, maaş gibi gelir kaynakları tespit edilirse ödeme gücü var sayılır. Eğer gerçekten yoksulluk varsa (işsizlik, iflas, hastalık) suç oluşmaz. **Ceza:** TCK md. 233'e göre 3 aydan 1 yıla kadar hapis cezası verilir. Ancak uygulamada genellikle **erteleme** veya **adli para cezasına çevirme** (1 gün hapis = 100-200 TL para cezası) uygulanır. Örnek: 6 ay hapis cezası verildi, ertelendi. Kişi cezaevine girmez ancak denetimli serbestlik şartlarını yerine getirmelidir. Alternatif olarak hapis cezası adli para cezasına çevrilebilir (örneğin 6 ay = ~180 gün × 150 TL = 27.000 TL para cezası). **Uzlaşma:** Nafaka ödememe suçunda uzlaşma mümkündür. Savcılık veya mahkeme aşamasında, borçlu nafakayı ödemeyi taahhüt ederse dava düşürülebilir veya ceza ertelenebilir. Çoğu zaman uzlaşma ile sonuçlanır. **Tekrar suç işleme:** Nafaka ödememe suçu işleyen kişi, erteleme süresinde yine ödemezse erteleme iptal edilir ve hapis cezası infaz edilir. Ayrıca yeni suç için yeniden kovuşturma başlar. **Şikayet süresi:** Nafaka alacaklısı, nafaka ödenmemesi durumunda 6 ay içinde savcılığa şikayet etmelidir (şikayete tabi suç). Şikayet süresi geçerse ceza davası açılamaz (ancak icra takibi devam eder). **İcra vs ceza:** Ceza davası ile icra takibi birbirinden bağımsızdır. Hem icra takibi yapılabilir hem de ceza davası açılabilir. İcra ile nafaka tahsil edilirken, aynı zamanda ceza davası devam edebilir. Uygulamada çoğu nafaka alacaklısı önce icra takibini tercih eder (daha hızlı ve etkili). Ceza davası genellikle son çare olarak kullanılır, borçluyu baskı altına almak için tehdit aracı olabilir. Özetle: Nafaka ödememe suçu ciddidir ancak çoğu zaman erteleme, para cezası veya uzlaşma ile sonuçlanır. Cezaevi çok nadir durumlarda söz konusudur (tekrarlayan, ısrarlı ödememe halinde).

Çalışmayan veya kayıt dışı çalışan ebeveynden nafaka alabilir miyim?

Evet, nafaka yükümlüsünün çalışmaması veya kayıt dışı çalışması nafaka ödemekten kurtulmaz. Türk hukukunda "çalışma gücü" esastır. **İşsiz ama çalışabilir durumda:** Nafaka borçlusu işsiz olsa bile, sağlıklı ve çalışma yaşındaysa mahkeme **"çalışma gücü"** dikkate alır. Mahkeme, "asgari ücret geliri elde edebilir" varsayımıyla nafaka belirler. Örneğin 2026'da asgari ücret ~20.000 TL, mahkeme bu gelire göre 4.000-5.000 TL nafaka belirleyebilir. Borçlunun "ben işsizim" demesi yetmez, çalışması beklenir. **Kayıt dışı çalışan:** Nafaka borçlusu esnaf, serbest meslek sahibi veya kayıt dışı çalışıyorsa gelirini gizleyebilir. Bu durumda mahkeme **bilirkişi raporu** alır veya **yaşam standardı** incelemesi yapar. Borçlunun bankadan para çekme alışkanlıkları, kredi kartı harcamaları, sosyal medya paylaşımları (lüks tatil, araba), tanık ifadeleri dikkate alınır. Mahkeme, "açık bir gelir belgesi yok ama lüks yaşam standardı var" diyerek yüksek nafakaya karar verebilir. **Gelir tespiti:** Mahkeme veya icra müdürlüğü, borçlunun gelirini araştırır: SGK kayıtları, banka hesap dökümü, vergi beyannamesi, araç ve gayrimenkul kayıtları, ticaret sicili, sosyal güvenlik primleri. Eğer kayıtlı gelir yoksa, mahkeme takdir yetkisiyle bir gelir varsayar. **İcra aşaması:** Nafaka kararı çıktıktan sonra, icra müdürlüğü borçlunun mal varlığını araştırır. Kayıt dışı da olsa, banka hesabı, gayrimenkul, motorlu araç varsa haczedilir. Eğer hiçbir mal varlığı bulunamazsa, icra dosyası "hacze konu mal bulunmadı" şeklinde beklemeye alınır. Ancak ileride mal varlığı ortaya çıkarsa haciz yapılır. **Ceza davası:** Ödeme gücü olduğu halde ödememe durumunda ceza davası açılabilir (nafaka ödememe suçu). Bu, borçluyu ödemeye zorlar. **Velayet değişikliği:** Eğer nafaka ödeyen ebeveyn sürekli ödeme yapmıyorsa, diğer ebeveyn bunu "çocuğa karşı sorumsuzluk" gerekçesiyle mahkemeye bildirip kişisel ilişki süresinin azaltılmasını isteyebilir (nadirdir). Pratik çözüm: Kayıt dışı çalışan borçludan nafaka almak zordur. En etkili yol, icra takibi ile banka hesabını haczetmek veya sosyal çevresinden (aile, iş ortakları) baskı oluşturmaktır. Bazı alacaklılar, borçlunun müşterilerine veya iş ortaklarına "nafaka borcu var" duyurusunu yaparak baskı kurar (hukuki değil, sosyal baskı).

Nafaka Talebi Dilekçesi Nasıl Yazılır? Türler ve Örnekler

Nafaka Nedir?

Nafaka, aile hukukunda bir kişinin bakım ve geçimini sağlamak amacıyla yapılan düzenli ödemeleri ifade eder. Boşanma veya ayrılık durumlarında eşler arasında veya çocuklar için belirlenir.

Nafaka Türleri

1. Yoksulluk Nafakası

Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek eşe, diğer eş tarafından ödenen nafakadır.

Şartları:

Boşanmada kusuru daha ağır olmamak

Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşmek

Talep etmek

2. İştirak Nafakası

Velayeti almayan ebeveynin, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katılımı için ödediği nafakadır.

Özellikler:

Çocuk ergin olana kadar ödenir

Çocuğun ihtiyaçlarına göre belirlenir

Her iki ebeveynin mali gücü dikkate alınır

3. Tedbir Nafakası

Dava süresince geçici olarak ödenen nafakadır.

4. Yardım Nafakası

Yakınlarından yardım isteyen kişilere ödenen nafakadır.

Nafaka Miktarının Belirlenmesi

Hakim nafaka miktarını belirlerken şunları değerlendirir:

Faktör	Açıklama
Tarafların geliri	Maaş, kira, yatırım gelirleri
Yaşam standardı	Evlilik süresindeki yaşam düzeyi
Çocuk sayısı	Bakılacak çocuk sayısı
Sağlık durumu	Özel sağlık ihtiyaçları
Yaş	Çalışma kapasitesi

Nafaka Dilekçesi Örneği

İL ADI AİLE MAHKEMESİ HAKİMLİĞİ'NE

DAVACI: Ad Soyad (T.C. No: ...)
Adres

DAVALI: Ad Soyad (T.C. No: ...)
Adres

DAVA KONUSU : Nafaka talebi

AÇIKLAMALAR:

1. Davalı ile .../.../.... tarihinde boşandık. Boşanma
kararı .../.../.... tarihinde kesinleşmiştir.

2. Boşanma sonrasında herhangi bir gelir elde edememekte
ve yoksulluk içinde yaşamaktayım. Detaylı açıklama

3. Davalının aylık net geliri miktar TL civarındadır
ve nafaka ödeme gücüne sahiptir.

4. Yaşam koşullarım ve davalının maddi durumu göz önüne
alındığında, tarafıma yoksulluk nafakası bağlanması
gerekmektedir.

HUKUKİ SEBEPLER: TMK md. 175, 176, 177

DELİLLER:
- Boşanma ilamı
- Gelir belgesi
- Tapu ve araç kayıtları
- Banka hesap dökümleri
- Tanık beyanları

SONUÇ VE İSTEM:
1. Aylık miktar TL yoksulluk nafakasına,
2. Her yıl TÜFE oranında artışına,
3. Yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine
karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim.

.../.../2026
Ad Soyad
İmza

Örnek 2: İştirak (Çocuk) Nafakası Talebi

İSTANBUL ANADOLU AİLE MAHKEMESİ HAKİMLİĞİ'NE

16/02/2026

DAVACI:
Elif Yılmaz (T.C. No: 22334455667)
Küçükyalı Mah., Deniz Sok. No:23/5 Maltepe/İSTANBUL

DAVALI:
Can Yılmaz (T.C. No: 33445566778)
İçerenköy Mah., Bağdat Cad. No:156/10 Ataşehir/İSTANBUL

DAVA KONUSU: Müşterek çocuklar için iştirak nafakası talebi

AÇIKLAMALAR:

1. Davalı ile 10.08.2012 tarihinde İstanbul Kadıköy ilçesinde evlendik.
İstanbul 2. Aile Mahkemesi'nin 05.10.2025 tarih ve 2025/123 E.,
2025/456 K. sayılı ilamı ile boşandık. Karar 18.11.2025 tarihinde
kesinleşmiştir.

2. Bu evlilikten iki müşterek çocuğumuz doğmuştur:
- Zeynep Yılmaz (doğum tarihi: 15.03.2014, 11 yaşında, 6. sınıf)
- Ahmet Yılmaz (doğum tarihi: 22.09.2017, 8 yaşında, 3. sınıf)

3. Boşanma kararı ile çocukların velayeti tarafıma verilmiştir.
Davalı kişisel ilişki hakkına sahiptir ancak çocukların tüm bakım,
eğitim ve sağlık giderleri tarafımdan karşılanmaktadır.

4. Davalı yazılım uzmanı olarak çalışmakta ve aylık yaklaşık
55.000 TL net gelir elde etmektedir. Buna karşılık ben part-time
olarak çalışmakta ve aylık 18.000 TL gelir elde etmekteyim.

5. Çocukların aylık giderleri şunlardır:
- Kira payı: 8.000 TL
- Okul, kıyafet, kırtasiye: 7.000 TL
- Gıda ve market: 6.000 TL
- Okul servisi: 4.000 TL
- Sağlık, ilaç: 2.000 TL
- Kurs, spor: 3.000 TL
TOPLAM: 30.000 TL/ay

6. Çocukların sağlıklı gelişimi ve eğitim ihtiyaçlarının
karşılanabilmesi için davalının gelir durumu dikkate alındığında,
her bir çocuk için aylık 10.000 TL iştirak nafakası verilmesi
gerekmektedir.

HUKUKİ SEBEPLER: TMK md. 182, 327, 328

DELİLLER:
- İstanbul 2. Aile Mahkemesi'nin 05.10.2025 tarih ve 2025/123 E.,
2025/456 K. sayılı boşanma ve velayet ilamı
- Çocukların nüfus kayıt örnekleri
- Okul belgesi, karne
- Kira sözleşmesi
- Gider belgeleri
- Davalının gelir belgesi (mahkemece celbi talep olunur)

SONUÇ VE İSTEM:
1. Müşterek çocuklarımızdan Zeynep Yılmaz için aylık 10.000 TL,
2. Ahmet Yılmaz için aylık 10.000 TL,
3. Toplam 20.000 TL iştirak nafakasına,
4. Nafakanın her yıl TÜFE oranında artırılmasına,
5. Nafakanın dava tarihinden itibaren işletilmesine,
6. IBAN: TR00 0000 0000 0000 0000 0000 00'a ödenmesine,
7. Giderlerin davalıya yükletilmesine
karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim.

Elif Yılmaz

Örnek 3: Tedbir Nafakası Talebi

İZMİR AİLE MAHKEMESİ HAKİMLİĞİ'NE

16/02/2026

DAVACI:
Fatma Aydın (T.C. No: 44556677889)
Alsancak Mah., Cumhuriyet Bulvarı No:89/3 Konak/İZMİR

DAVALI:
Hakan Aydın (T.C. No: 55667788990)
Bornova Mah., Ege Cad. No:45/7 Bornova/İZMİR

DAVA KONUSU: Tedbir nafakası talebi (boşanma davası devam ederken)

AÇIKLAMALAR:

1. Davalı ile 20.06.2018 tarihinde evlendik. 08.01.2026 tarihinde
İzmir 3. Aile Mahkemesi'nde boşanma davası açtım (Esas: 2026/45).
Dava halen devam etmektedir.

2. Evlilik süresince ev hanımı olarak çalıştım, herhangi bir
gelirim yoktu. Davalı ticaret işleriyle uğraşmakta ve iyi bir
gelire sahiptir (aylık yaklaşık 60.000 TL).

3. Boşanma davası açtıktan sonra davalı evden ayrıldı ve bana
hiçbir maddi yardımda bulunmuyor. Kirada oturuyorum (aylık
12.000 TL). Kira, elektrik, su, doğalgaz gibi temel ihtiyaçlarımı
karşılayamıyorum.

4. 46 yaşındayım ve uzun süre çalışma hayatında olmadığım için
hemen iş bulamıyorum. Akrabalarımdan borç alarak geçinmeye
çalışıyorum.

5. Boşanma davası en az 6-12 ay sürecektir. Bu süre zarfında
açlık ve yoksulluk içinde kalmam hukuken kabul edilemez.
TMK md. 197 gereğince dava süresince geçici olarak tedbir
nafakası bağlanması gerekmektedir.

HUKUKİ SEBEPLER: TMK md. 169, 197

DELİLLER:
- İzmir 3. Aile Mahkemesi 2026/45 Esas sayılı boşanma davası
- Kira sözleşmesi
- Fatura ve gider belgeleri
- Davalının gelir durumu (mahkemece celbi talep olunur)

SONUÇ VE İSTEM:
Aciliyet arz ettiğinden;
1. Boşanma davası sonuçlanana kadar aylık 15.000 TL tedbir nafakasına,
2. Nafakanın bu dilekçe tarihinden (16.02.2026) itibaren işletilmesine,
3. IBAN: TR11 1111 1111 1111 1111 1111 11'e ödenmesine,
4. Giderlerin davalıya yükletilmesine
karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim.

Fatma Aydın

Örnek 4: Nafaka Artırım Talebi

BURSA AİLE MAHKEMESİ HAKİMLİĞİ'NE

16/02/2026

DAVACI:
Selin Özkan (T.C. No: 66778899001)
Nilüfer Mah., Atatürk Bulvarı No:67/4 Nilüfer/BURSA

DAVALI:
Emre Özkan (T.C. No: 77889900112)
Osmangazi Mah., İnönü Cad. No:123/9 Osmangazi/BURSA

DAVA KONUSU: İştirak nafakasının artırılması talebi

AÇIKLAMALAR:

1. Davalı ile Bursa 1. Aile Mahkemesi'nin 10.03.2023 tarih ve
2022/234 E., 2023/112 K. sayılı kararı ile boşandık.

2. Aynı kararla müşterek çocuğumuz Arda Özkan (doğum tarihi:
05.07.2016, şu an 9 yaşında, 4. sınıf) için davalıya aylık
5.000 TL iştirak nafakası yüklenmiştir.

3. Karardan bu yana yaklaşık 3 yıl geçmiştir. Bu süre içinde:
- TÜFE'ye göre enflasyon %200'ün üzerinde artmıştır
- Çocuğun eğitim masrafları 2023'te 30.000 TL/yıl iken
2026'da 75.000 TL/yıla yükselmiştir
- Kira, gıda, kıyafet fiyatları 3 kat artmıştır
- Çocuk büyüdükçe giderleri artmıştır

4. Davalının gelir durumu da iyileşmiştir. 2023'te aylık
25.000 TL kazanırken, şu anda bir işletmenin sahibidir ve
aylık yaklaşık 70.000 TL gelir elde etmektedir.

5. Mevcut 5.000 TL nafaka çocuğun ihtiyaçlarını karşılamaya
yetmemektedir. Çocuğun sadece okul masrafı aylık 6.250 TL'dir.
Kira payı, gıda, kıyafet, sağlık eklendiğinde aylık toplam
gider 18.000 TL'yi bulmaktadır.

6. Bu nedenlerle, iştirak nafakasının enflasyon ve davalının
artan geliri dikkate alınarak 5.000 TL'den 12.000 TL'ye
artırılması gerekmektedir.

HUKUKİ SEBEPLER: TMK md. 182, 328; TBK md. 138

DELİLLER:
- Bursa 1. Aile Mahkemesi'nin 10.03.2023 tarih ve 2022/234 E.,
2023/112 K. sayılı boşanma ilamı
- TÜİK enflasyon verileri
- Çocuğun okul kayıt belgesi ve ücret faturası
- Gider belgeleri (son 6 ay)
- Davalının güncel gelir belgesi (mahkemece celbi talep olunur)
- Ticaret sicil kaydı

SONUÇ VE İSTEM:
1. Müşterek çocuğumuz Arda Özkan için belirlenen aylık 5.000 TL
iştirak nafakasının 12.000 TL'ye artırılmasına,
2. Artırımın bu dava tarihinden (16.02.2026) itibaren işletilmesine,
3. Geçmişe dönük tahsilatın yapılmasına,
4. Nafakanın yine her yıl TÜFE oranında artırılmasına,
5. Giderlerin davalıya yükletilmesine
karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim.

Selin Özkan

Nafaka Ne Zaman Sona Erer?

Yoksulluk Nafakası:

Nafaka alan kişinin evlenmesi

Nafaka alan veya verenin ölümü

Yoksulluğun sona ermesi

Nafaka alanın haysiyetsiz yaşam sürmesi

İştirak Nafakası:

Çocuğun 18 yaşını doldurması

Çocuğun evlenmesi

Çocuğun ölümü

Sonuç

Nafaka, boşanma sonrası ekonomik dengeyi sağlayan önemli bir hukuki kurumdur. Talebinizin haklı gerekçelere dayandırılması ve doğru belgelenmesi kritik öneme sahiptir.

Dilekçe Rehberi

Dilekçe Rehberi

Nafaka Talebi Dilekçesi Nasıl Yazılır? Türler ve Örnekler

Önemli Noktalar

Nafaka Nedir?

Nafaka Türleri

1. Yoksulluk Nafakası

2. İştirak Nafakası

3. Tedbir Nafakası

4. Yardım Nafakası

Nafaka Miktarının Belirlenmesi

Nafaka Dilekçesi Örneği

Örnek 2: İştirak (Çocuk) Nafakası Talebi

Örnek 3: Tedbir Nafakası Talebi

Örnek 4: Nafaka Artırım Talebi

Nafaka Ne Zaman Sona Erer?

Sonuç

Kontrol Listesi

Sıkça Sorulan Sorular

Bu Konuda Dilekçenizi Oluşturun