Anlaşmalı Boşanmada Nafaka Verilir mi?
Anlaşmalı boşanmada da nafaka verilebilir. Nafaka miktarı, türü ve koşulları taraflarca karşılıklı anlaşmayla belirlenir. Eşler, nafaka verilip verilmeyeceğini, verilecekse miktarını ve artış oranını özgürce kararlaştırabilir. Türk Medeni Kanunu anlaşmalı boşanmayı, tarafların mali ve kişisel sonuçlar üzerinde serbestçe anlaşabileceği bir usul olarak düzenlemiştir. Bu nedenle nafaka konusu da protokole dahil edilebilir.
Temel Kural: Anlaşmalı boşanmada nafaka, protokolde açıkça düzenlenmelidir. Muğlak veya eksik düzenleme ileride ciddi hukuki sorunlara yol açabilir. Örneğin "gerektiğinde yardımcı olunacaktır" şeklindeki ifadeler nafaka bağlayıcılığı taşımaz.
Anlaşmalı Boşanmada Nafaka Türleri
| Nafaka Türü | Kime Ödenir | Koşul | Feragat Geçerli mi? |
|---|---|---|---|
| İştirak Nafakası | Müşterek çocuğa | Her zaman istenebilir | Hayır (kamu düzeni) |
| Yoksulluk Nafakası | Boşanma sonrası yoksullaşan eşe | Protokolde yazılmalı | Evet |
| Tedbir Nafakası | Eşe/çocuğa dava süresince | Anlaşmalı boşanmada nadiren | Hayır |
İştirak nafakası, çocuğun bakım, eğitim, sağlık ve geçim giderlerini karşılamak amacıyla ödenir. Türk Medeni Kanunu md. 328'e göre ana-baba, küçüğün kişilik ve mallarıyla ilgilenmek, onu yetiştirmek, bakımını üstlenmek ve eğitimini sağlamakla yükümlüdür. Bu yükümlülük boşanma sonrası da devam eder.
Yoksulluk nafakası, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek olan tarafın talebiyle ödenir. Anlaşmalı boşanmada yoksulluk nafakası talep edilmeyebilir veya taraflar feragat edebilir. Bu feragat, açık ve net şekilde protokole yazılmalıdır.
Tedbir nafakası, çekişmeli boşanma davası süresince eş ve çocukların geçimini sağlamak amacıyla ödenir. Anlaşmalı boşanmada dava süreci kısa olduğundan nadiren talep edilir.
Nafaka Hesaplama Örnekleri (2026)
Nafaka miktarı tarafların anlaşmasına bağlıdır. Aşağıdaki örnekler yalnızca fikir vermek amacıyla hazırlanmıştır; her somut olay farklılık gösterir.
İştirak (Çocuk) Nafakası Hesaplama
Babanın aylık net geliri 45.000 TL, çocuk 8 yaşında ve ilkokula gidiyor olsun:
| Gider Kalemi | Aylık Tutar |
|---|---|
| Okul, kırtasiye, servis | 5.000 TL |
| Gıda, giyim, kişisel bakım | 4.000 TL |
| Sağlık sigortası ve sağlık giderleri | 2.000 TL |
| Spor / aktivite | 1.500 TL |
| Toplam ihtiyaç | 12.500 TL |
Babanın gelirinin yaklaşık %25-30'u oranında iştirak nafakası belirlenebilir. Bu durumda aylık 11.000-13.500 TL arası bir tutar öngörülebilir. Ancak hakim, çocuğun üstün yararını göz önünde bulundurarak farklı bir tutara hükmedebilir.
Yoksulluk Nafakası Hesaplama
Kadın taraf 10 yıllık evlilik sonrası iş hayatına ara vermiş, aylık geliri 15.000 TL; erkek tarafın aylık geliri 60.000 TL olsun:
| Faktör | Değerlendirme |
|---|---|
| Kadının kira gideri | 10.000 TL |
| Gıda, giyim, sağlık | 8.000 TL |
| Ulaşım ve diğer giderler | 4.000 TL |
| Toplam ihtiyaç | 22.000 TL |
| Kadının geliri | -15.000 TL |
| Yoksulluk nafakası ihtiyacı | 7.000 TL |
Bu örnekte 6.000-8.000 TL arası yoksulluk nafakası öngörülebilir. Taraflar anlaşarak bu tutarı artırabilir veya azaltabilir.
Anlaşmalı Boşanma Dilekçesi ve Protokol Örneği
Anlaşmalı boşanmada nafaka talebinin geçerli olması için hem dava dilekçesinde hem de eki olan protokolde bu hususların netleşmiş olması gerekir. Aşağıda 2026 yılına uygun, A4 kağıdı formatında tam metin örneklerini bulabilirsiniz.
1. Anlaşmalı Boşanma Dilekçesi Örneği (Nafaka Talepli)
İL ADI NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİ SAYIN HAKİMLİĞİ'NE
DAVACI: Ad Soyad - T.C. Kimlik No: TC No
Adres: Adres
DAVALI: Eşin Ad Soyadı - T.C. Kimlik No: TC No
Adres: Eşin Adresi
KONU: Anlaşmalı boşanma, velayet, nafaka ve protokolün onanması talebidir.
AÇIKLAMALAR:
1. Taraflar .../.../.... tarihinde evlenmiş olup, bu evlilikten Çocuğun Adı isimli çocukları bulunmaktadır.
2. Evlilik birliği ortak hayatın sürdürülmesine imkan bırakmayacak şekilde temelinden sarsılmıştır.
3. Taraflar boşanmanın tüm hukuki ve mali sonuçları (velayet, nafaka, tazminat ve mal paylaşımı) üzerinde ekte sunulan protokol çerçevesinde mutabakata varmışlardır.
4. İşbu dava kapsamında velayeti Anne/Baba'ya bırakılacak olan müşterek çocuk için Tutar TL iştirak nafakası ve davacı taraf için Tutar TL yoksulluk nafakası talep edilmektedir.
DELİLLER: Nüfus kayıtları, boşanma protokolü ve her türlü yasal delil.
HUKUKİ NEDENLER: TMK m. 166/3 ve ilgili mevzuat.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1. Tarafların boşanmalarına,
2. Ekteki boşanma protokolünün mahkemece aynen onanmasına ve karara işlenmesine,
karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim.
../../2026
Ad Soyad
İmza
2. Anlaşmalı Boşanma Protokolü (Nafaka Bölümü Detaylı)
ANLAŞMALI BOŞANMA PROTOKOLÜ
TARAFLAR:
1. Ad Soyad (Kadın)
2. Ad Soyad (Erkek)
MADDELER:
1. BOŞANMA HUSUSU: Taraflar karşılıklı olarak boşanmayı kabul ederler.
2. VELAYET: Müşterek çocuk Çocuğun Adı'nın velayeti ANNE/BABA'ya bırakılacaktır.
3. İŞTİRAK NAFAKASI: Baba/Anne, müşterek çocuk için ayda Rakamla TL (Yazıyla) İştirak Nafakası ödeyecektir. Bu tutar her yıl Ocak ayında TÜİK tarafından açıklanan 12 aylık ortalama TÜFE oranında artırılacaktır.
4. YOKSULLUK NAFAKASI: Erkek/Kadın taraf, diğer eşe aylık Rakamla TL (Yazıyla) Yoksulluk Nafakası ödemeyi kabul eder. Artış oranı iştirak nafakası ile aynı olacaktır.
5. MAL PAYLAŞIMI VE TAZMİNAT: Taraflar mal paylaşımı konusunda anlaşmış olup birbirlerinden başkaca maddi/manevi tazminat talep etmemektedirler.
İşbu protokol tarafların serbest iradesiyle imza altına alınmıştır.
Tarih
1. Taraf (İmza) 2. Taraf (İmza)
Dikkat: Yoksulluk nafakasından feragat etmeden önce dikkatli düşünün. Feragat beyanı hukuki anlamda bağlayıcıdır; boşanma kesinleştikten sonra yoksulluk nafakası talep edilemez.
Nafakadan Feragat: Yargıtay Ne Diyor?
Yoksulluk Nafakası Feragati — Bağlayıcıdır
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun yerleşik içtihadına göre:
"Anlaşmalı boşanma protokolünde yoksulluk nafakası istemeyeceğini beyan eden eş, boşanma kesinleştikten sonra yoksulluk nafakası talep edemez. Bu beyan, hukuki anlamda feragat niteliğindedir."
Yani: "Şimdi kabul edeyim, boşanalım, sonra nafaka isterim" şansı yoktur.
İştirak (Çocuk) Nafakası Feragati — Geçersizdir
Çocuk nafakası kamu düzenine ilişkindir. Protokolde "çocuk için nafaka talep edilmeyecektir" denilse dahi:
- Mahkeme re'sen iştirak nafakasına hükmedebilir
- Boşanma kesinleştikten sonra da çocuk için nafaka davası açılabilir
- Hakim çocuğun üstün yararını her zaman ön planda tutar
Anlaşmalı Boşanmada Nafaka Ne Kadar Olmalı?
Taraflar, nafaka miktarını serbestçe kararlaştırabilir. Gerçekçi bir miktar belirlemek için:
Dikkate Alınması Gerekenler:
| Faktör | Açıklama |
|---|---|
| Ödeyenin geliri | Maaş, kira, ticari gelir |
| Alacaklının ihtiyaçları | Kira, geçim, sağlık |
| Çocuğun yaşı ve giderleri | Okul, sağlık, aktivite |
| Yaşam standardı | Evlilik dönemindeki refah düzeyi |
| Şehir | İstanbul gibi büyük şehirlerde yaşam daha pahalı |
| Var olan diğer yükümlülükler | Diğer çocuklara ödenen nafaka, kredi borçları |
Pratik Öneri: Eşinizin gelirine orantılı olmayan (çok yüksek veya çok düşük) bir miktar belirlemeyin. Hakim, çocuk nafakasını yetersiz bulursa protokolü reddedebilir. Yüksek tutarlı yoksulluk nafakası ise ödeyenin mali gücüne aykırı bulunabilir.
Nafaka Sonradan Artırılabilir mi?
Anlaşmalı boşanma sonrasında:
- İştirak nafakası: Koşullar değişirse (enflasyon, çocuğun artan giderleri, ebeveynin gelir artışı) nafaka artırım davası açılabilir.
- Yoksulluk nafakası: Eğer protokolde feragat yoksa ve nafaka alınıyorsa, artırım davası açılabilir.
Protokolde TÜFE artış maddesi varsa: Ayrıca dava açmaya gerek kalmaz. Her yıl Ocak ayında otomatik artış uygulanır.
Nafaka Artırım Davası Şartları:
- Nafaka alacaklısının ihtiyaçlarında önemli artış (örneğin kira zammı, sağlık giderleri)
- Nafaka yükümlüsünün gelirinde önemli artış
- Enflasyon nedeniyle nafakanın satın alma gücünde düşüş
Sakın Bu Hatayı Yapmayın!
Anlaşmalı boşanmada en sık yapılan hata: Bir an önce boşanmak için nafaka dahil her şeyden vazgeçmek.
Gerçek: Yoksulluk nafakasından feragat etmek geri dönüşü olmayan bir hak kaybıdır. Boşanma kesinleştikten sonra "koşullar değişti" diyerek yoksulluk nafakası talep edemezsiniz.
Ne Yapmalısınız?
- Aceleci karar vermeyin
- En az birkaç yıl yaşayabileceğiniz bir nafaka miktarı üzerinde anlaşın
- Nafaka yetersiz kalabilir endişesindeyseniz TÜFE artış maddesini protokole ekleyin
- Az miktarda da olsa nafaka almak, hiç alamamaktan iyidir
- Mümkünse protokolü bir hukukçuya inceletin
Anlaşmalı Boşanma Sonrası Nafaka Artış Oranı
Protokolde artış maddesi yoksa her artırım için dava açmak gerekir. Yargıtay'ın benimsediği oran TÜFE olmakla birlikte taraflar anlaşarak farklı bir oran da belirleyebilir.
Örnek protokol maddesi:
NAFAKA ARTIŞI:
"İşbu protokolle kararlaştırılan nafaka miktarları, her yıl Ocak ayında TÜİK tarafından açıklanan bir önceki yılın 12 aylık ortalama TÜFE oranında artırılacaktır."
Alternatif artış oranları:
- TÜFE + 2 puan
- Yüzde 15 sabit yıllık artış
- Asgari ücret artış oranı
Tarafların anlaşması dışında hakim, genellikle TÜFE oranını esas alır.
Süreli Nafaka Anlaşmalı Boşanmada Mümkün mü?
Evet. Taraflar nafakanın belirli bir süre ödenmesini kararlaştırabilir:
- "Nafaka 3 yıl süresince ödenecektir."
- "Nafaka kadın tarafın çalışmaya başlamasına kadar devam edecektir."
- "Nafaka, müşterek çocukların reşit olmasına kadar ödenecektir."
Çocuk nafakasında süreli belirleme hakim tarafından denetlenir. Çocuğun yararına aykırıysa hakim onaylamayabilir. Yoksulluk nafakasında ise taraflar serbestçe süre belirleyebilir; ancak sürenin sonunda yeniden yoksulluk nafakası talep edilemez (TMK 176/2).
Nafaka Ödeme Şekli ve Temerrüt
Protokolde ödeme şekli net olarak belirtilmelidir. Önerilen düzenleme:
- Ödeme günü: Her ayın 5'i
- Ödeme şekli: Banka havalesi
- Hesap bilgileri: Banka adı, IBAN
- Temerrüt: Ödemenin gecikmesi durumunda yasal takip yolu
Nafaka borcu, ödeme günü geçtikten sonra muaccel hale gelir. Alacaklı, icra takibi yoluyla tahsilat yapabilir. İştirak nafakasında gecikme, velayeti elinde bulunduran ebeveyn tarafından çocuk adına takip yoluyla tahsil edilir.
Sonuç
Anlaşmalı boşanmada nafaka, her iki tarafın haklarını korumak için protokolde eksiksiz düzenlenmelidir. Nafaka miktarı, türü, artış oranı ve sona erme koşulları açıkça yazılmalı; yoksulluk nafakasından feragat ciddiye alınmalıdır. İştirak nafakasında çocuğun üstün yararı her zaman ön plandadır.
Dilekçe Rehberi ile anlaşmalı boşanma dilekçenizi ve protokolünüzü hazırlayabilir, nafaka maddelerini doğru formüle edebilirsiniz.