Uzlaşma Nedir?
Uzlaşma, ceza hukukunda mağdur ile şüpheli/sanık arasında, uzlaştırmacı aracılığıyla anlaşma sağlanması sürecidir. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 253. ve 254. maddeleri uzlaşmayı düzenler.
Uzlaşma, bazı suçlarda zorunlu bir yargılama şartıdır. Uzlaşma sağlanırsa kovuşturma yapılmaz veya dava düşer.
Uzlaşmaya Tabi Suçlar
Aşağıdaki suçlarda uzlaşma zorunludur:
- Kasten Yaralama (TCK m. 86/1-2): Basit yaralama
- Taksirle Yaralama (TCK m. 89): Dikkatsizlikle yaralama
- Tehdit (TCK m. 106/1): Basit tehdit
- Konut Dokunulmazlığını İhlal (TCK m. 116): İzinsiz eve girme
- İş ve Çalışma Hürriyetinin İhlali (TCK m. 117): Engelleme
- Kişilerin Huzur ve Sükununu Bozma (TCK m. 123): Rahatsız etme
- Hakaret (TCK m. 125): Onura saldırı
- Haberleşmenin Gizliliğini İhlal (TCK m. 132): Yazışma ihlali
- Mala Zarar Verme (TCK m. 151): Mal tahribi
- Hırsızlık (TCK m. 141): Basit hırsızlık
- Güveni Kötüye Kullanma (TCK m. 155): Emanete ihanet
- Bedelsiz Senedi Kullanma (TCK m. 156): Güvene dayalı senet ihlali
- Dolandırıcılık (TCK m. 157): Basit dolandırıcılık
- Suç Eşyasının Satın Alınması (TCK m. 165):
Gerekli Bilgiler
| Bilgi | Açıklama |
|---|---|
| Taraf Bilgileri | Mağdur ve şüpheli/sanık kimlik bilgileri |
| Dosya Numarası | Soruşturma veya kovuşturma dosya numarası |
| Suç Türü | Hangi suçla ilgili olduğu |
| Uzlaşma Şartları | Karşılıklı talepler (özür, tazminat vb.) |
Uzlaşma Süreci Nasıl İşler?
Adım 1: Savcılık/Mahkeme Uzlaştırmacı Atar
Uzlaşmaya tabi bir suç işlenirse, savcılık veya mahkeme dosyayı uzlaştırmacıya gönderir.
Adım 2: Taraflara Davet Gönderilir
Uzlaştırmacı, mağdur ve şüpheli/sanığa uzlaşma teklifi gönderir.
Adım 3: Uzlaşma Görüşmesi
Taraflar, uzlaştırmacı eşliğinde bir araya gelir veya ayrı ayrı görüşmeler yapılır.
Adım 4: Uzlaşma Protokolü
Anlaşma sağlanırsa uzlaşma raporu imzalanır. Dava sonlanır veya açılmaz.
Uzlaşma Talebi Nasıl Yapılır?
Uzlaşma tabi suçlarda taraflardan biri de doğrudan uzlaşma talebinde bulunabilir.
Örnek Dilekçe (2026)
../../2026
T.C.
[İL ADI] CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI'NA
[VEYA]
[İL ADI] [MAHKEME] MAHKEMESİ'NE
DOSYA NO:
Soruşturma No: 2026/[No] veya Esas No: 2026/[No]
TALEP EDEN:
[Ad Soyad] - T.C. Kimlik No: [TC No]
Sıfat: Mağdur / Şüpheli / Sanık
Adres: [Adres]
Telefon: [Telefon]
KARŞI TARAF:
[Ad Soyad]
Sıfat: Şüpheli / Sanık / Mağdur
SUÇ:
[Suç türü, örn: Tehdit, Hakaret, Mala Zarar Verme vb.]
KONU:
Uzlaşma talebi dilekçesidir.
AÇIKLAMALAR:
1. Yukarıda numarası belirtilen dosya kapsamında [mağdur/şüpheli/sanık] sıfatıyla bulunmaktayım.
2. Dosya konusu [suç türü] suçu, Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 253. maddesi gereğince uzlaştırmaya tabi suçlardan olup, uzlaşma görüşmelerinin başlatılmasını talep ediyorum.
3. Karşı tarafla uzlaşmaya hazır olduğumu ve uzlaştırmacı atanarak görüşmelerin başlatılmasını istiyorum.
[MAĞDUR İSE EKLEYEBİLECEĞİNİZ:]
4. Uzlaşma şartlarım aşağıdaki gibidir:
- Zararımın tazmin edilmesi ([TUTAR] TL)
- Yazılı özür dilenmesi
- Bir daha tekrar etmeme taahhüdü
[ŞÜPHELİ/SANIK İSE EKLEYEBİLECEĞİNİZ:]
4. Mağdurun zararını karşılamaya ve özür dilemeye hazır olduğumu beyan ederim.
SONUÇ VE TALEP:
Yukarıda açıklanan nedenlerle, dosyanın uzlaştırma bürosuna gönderilmesini ve uzlaşma görüşmelerinin başlatılmasını saygılarımla arz ve talep ederim.
Uzlaşmanın Avantajları
| Taraf | Avantaj |
|---|---|
| Mağdur | Hızlı tazminat, uzun dava sürecinden kurtulma |
| Şüpheli/Sanık | Ceza almama, sabıka kaydı oluşmaması |
| Devlet | Yargı yükünün azalması |
Sık Sorulan Sorular
Uzlaşmayı reddetmek mümkün mü?
Evet, taraflardan biri uzlaşmayı reddedebilir. Bu durumda normal yargılama süreci devam eder.
Uzlaşma protokolü bağlayıcı mı?
Evet, imzalanan uzlaşma raporu kesin hüküm gibi bağlayıcıdır. Taahhüt edilen yükümlülükler yerine getirilmelidir.
Uzlaşma sağlanamazsa ne olur?
Dosya savcılığa/mahkemeye iade edilir ve normal yargılama süreci devam eder.
Uzlaştırmacı ücret alır mı?
Uzlaştırmacı ücreti devlet tarafından karşılanır. Taraflar ödeme yapmaz.
Uzlaşma kaç kez teklif edilir?
Bir suç için bir kez uzlaşma teklif edilir. Reddedildikten sonra tekrar teklif edilmez.