Fazla mesai nedir ve nasıl hesaplanır?

Fazla mesai, haftalık 45 saatin üzerinde yapılan çalışmalardır. Günlük olarak 7.5 saatten fazla çalışılan her saat fazla mesaidir. Fazla mesai ücreti, normal saat ücretinin %50 fazlasıyla ödenir. Örnek: Saatlik ücretiniz 100 TL ise, fazla mesai saati 150 TL'dir. Hesaplama: (Aylık Brüt Ücret ÷ 225 saat) × 1.5 × Fazla Mesai Saati. Hafta tatilinde çalışma ise %100 zamlı (2 katı) ödenir.

Fazla mesai yaptığımı nasıl ispat ederim?

Fazla mesaiyi ispat yükü işçidedir. İspat yöntemleri: 1) Puantaj kayıtları, 2) İmza karşılığı fazla mesai tutanakları, 3) E-posta veya mesaj yazışmaları (fazla mesai talimatları), 4) Mesai çizelgeleri, 5) İş yerindeki kamera kayıtları, 6) Tanık beyanları (beraber çalışan meslektaşlar), 7) İşyerine giriş-çıkış kayıtları (kartlı sistem), 8) İş sonuçları (büyük hacimli işler). Ne kadar çok delil o kadar güçlü dava.

Mesai ücreti ödenmezse ne yapmalıyım?

Önce işverene yazılı başvuru yapın. Başvurunuzu e-posta veya iadeli taahhütlü mektupla gönderin ve 30 gün cevap süresi tanıyın. Ödeme yapılmazsa İş Mahkemesi'ne işçi alacağı davası açın. Davada fazla mesai alacağınızın yanı sıra gecikme faizi de talep edebilirsiniz. İşyerinde çalışmaya devam ediyorsanız işten çıkarılma riski vardır, bu nedenle hukuki destek almanız önerilir.

Fazla mesaide üst sınır var mı?

Evet, İş Kanunu'na göre yıllık fazla mesai süresi en fazla 270 saattir. Ancak toplu iş sözleşmeleriyle bu süre artırılabilir. Günlük fazla mesai 3 saati geçemez (11 saatin üzerinde çalışma yasak). İşveren bu sınırları aşarsa idari para cezası alır. İşçi olarak bu limitler aşılsa bile çalıştığınız her saat için ücret talep edebilirsiniz.

Fazla mesai yerine izin kullandırılabilir mi?

Evet, işveren ve işçi anlaşırsa para yerine izin verilebilir (dengeleme). Ancak bu zorunlu değildir. İşçi izin yerine ücret talep edebilir. İzin verilecekse 1 saat fazla mesai = 1.5 saat izin olmalıdır (%50 ekstra). İzin kullanıldıktan sonra ücret talebi yapılamaz. Bu nedenle dengeleme her zaman yazılı anlaşmayla yapılmalı ve kayıt altına alınmalıdır.

Üst düzey yönetici fazla mesai alabilir mi?

Hayır, İş Kanunu'na göre işveren vekili veya işyerinin bütününü yöneten üst düzey yöneticiler fazla mesai hükümlerinden yararlanamaz. Ancak "işveren vekili" tanımı dardır. Sadece işveren adına işçi çalıştırma ve işten çıkarma yetkisi olanlar bu kapsamdadır. Departman müdürü veya proje yöneticisi genellikle bu kategoride değildir ve fazla mesai hakkı vardır.

Gece çalışması için ek ücret var mı?

Gece çalışması (20:00 - 06:00 arası) için ayrı bir ek ücret zorunluluğu yoktur, ancak toplu iş sözleşmelerinde veya iş sözleşmesinde gece vardiyası primi öngörülmüşse ödenir. Gece çalışması + fazla mesai ise hem %50 fazla mesai zammı hem de varsa gece primi ödenir. Gece çalışmasının tehlikeli olduğu hallerde ilave primler ödenebilir.

Hafta tatili çalışması nasıl ücretlendirilir?

Hafta tatili (genellikle Pazar) günü çalışma, normal ücretin %100 fazlasıyla ödenir (2 katı). Örnek: Günlük ücretiniz 500 TL ise, Pazar günü çalışırsanız 1.000 TL alırsınız. Ayrıca hafta tatili hakkınızı kullanamadınız için bir başka gün izin almanız da hakkınızdır. Bu kurala uymayan işveren hem ücret ödemeli, hem de idari ceza alır.

Fazla mesai alacağı için zamanaşımı var mı?

Evet, işçi alacakları için zamanaşımı süresi 5 yıldır. İş sözleşmesi devam ederken zamanaşımı işlemez. Ancak iş sözleşmesi sona erdikten sonra 5 yıl geçerse fazla mesai alacağınızı talep edemezsiniz. Bu nedenle işten ayrıldıktan sonra mümkün olan en kısa sürede alacak talebinizi yapmalısınız. Her fazla mesai alacağı için ayrı zamanaşımı süreleri işler.

Dava açarsam işten çıkarılır mıyım?

Hukuki olarak çalışırken dava açmanız nedeniyle işten çıkarılamaz sınız, bu "kötü niyet feshi" sayılır. Ancak pratikte işveren farklı gerekçeler bularak fesih yapabilir. İş güvencesi olan işçiler (30+ çalışanlı işyeri, 6+ ay kıdem) daha güvencededir. İşten ayrıldıktan sonra dava açmak daha güvenlidir. Her durumda hukuki destek almanızı öneririz.

Fazla Mesai Alacağı Dilekçesi Nasıl Yazılır? İşçi Hakları 2026

Fazla Mesai Nedir?

Fazla mesai (fazla çalışma), İş Kanunu'nun 41. maddesine göre haftalık 45 saatin üzerinde yapılan çalışmalardır. Normal çalışma süresi en fazla günde 11 saat olabilir ve gün içinde en az 3 saat fazla mesai yapılabilir.

Fazla mesai, işverenin talimatıyla veya işin gereği zorunlu hallerde yapılır. İşçi, makul bir mazeret olmadıkça fazla çalışmayı reddedilemez. Ancak işveren de işçiyi keyfi şekilde fazla mesaiye zorlayamaz.

Fazla Mesai Ücreti Nasıl Hesaplanır?

Hesaplama Formülü

Saatlik Ücret = Aylık Brüt Ücret ÷ 225 saat
Fazla Mesai Ücreti = Saatlik Ücret × 1.5
Toplam Alacak = Fazla Mesai Ücreti × Toplam Fazla Mesai Saati

Örnek Hesaplama

Veriler:

Aylık brüt ücret: 30.000 TL

Ayda fazla mesai: 40 saat

Hesaplama:

Saatlik ücret: 30.000 ÷ 225 = 133,33 TL

Fazla mesai ücreti: 133,33 × 1,5 = 200 TL/saat

Aylık fazla mesai ödemesi: 200 × 40 = 8.000 TL

Yıllık (12 ay): 8.000 × 12 = 96.000 TL

Fazla Mesai Türleri ve Oranları

Çalışma Türü	Ödeme Oranı	Açıklama
Normal fazla mesai	%50 fazla	Hafta içi, normal mesai sonrası
Hafta tatili	%100 fazla	Pazar veya resmi tatil
Gece vardiyası	Sözleşmeye göre	20:00 - 06:00 arası
Ulusal bayram	%100 + 1 gün izin	Resmi tatil günü çalışma

Fazla Mesai İspat Yöntemleri

1. Yazılı Belgeler

Puantaj kayıtları: İşyeri giriş-çıkış sistemleri

Fazla mesai tutanakları: İmzalı formlar

İş emirleri: Yazılı talimatlar

Mesai çizelgeleri: Vardiya planı

2. Elektronik Kayıtlar

E-posta yazışmaları: Fazla mesai talebi/bildirimi

Mesaj kayıtları: WhatsApp, SMS talimatları

Bilgisayar giriş kayıtları: Log dosyaları

Güvenlik kameraları: İşyeri kamera kayıtları

3. Tanık Beyanları

Beraber çalışan meslektaşlar

Güvenlik görevlileri

Tesellüm alanlar (kargo, kurye vb.)

4. İş Sonuçları

Tamamlanan iş miktarı: Fiziksel olarak fazla iş

Raporlar, evraklar: Gece hazırlanan dökümanlar

Lojistik kayıtları: Teslimat saatleri

Fazla Mesai Alacağı Talep Süreci

Adım 1: Kayıt Tutma ve Belgele (Sürekli)

Çalışma sürelerinizi düzenli olarak kaydedin:

Günlük giriş-çıkış saatleri

İşveren talimatları

Yapılan işler

Adım 2: İşverene Yazılı Başvuru (1-2 Gün)

Fazla mesai alacağınızı işverenden yazılı olarak talep edin:

Başvuru Yöntemleri:

İadeli taahhütlü mektup

E-posta (alındı onayı ile)

Noter yoluyla tebligat

Elden teslim (imza karışılığı)

Başvuruda Bulunması Gerekenler:

Çalışma dönemleri

Fazla mesai saatleri

Hesaplanan tutar

Ödeme talebi

Cevap süresi (30 gün)

Adım 3: İşveren Cevap Süresi (30 Gün)

İşverene makul süre tanıyın. 30 gün içinde:

Ödeme yapılır → Sorun çözülür

Ret cevabı gelir → Dava açılır

Cevap gelmez → Dava açılır

Adım 4: İş Mahkemesinde Dava (1-2 Yıl)

İşveren ödemezse İş Mahkemesi'ne başvurun.

Fazla Mesai Alacağı Dilekçesi

Örnek İşçi Alacağı Dilekçesi

İL ADI İŞ MAHKEMESİ HAKİMLİĞİ'NE

DAVACI: Ad Soyad (T.C. No: ...)
Adres

DAVALI: Şirket Unvanı
Vergi No: ...
Adres

DAVA KONUSU : Fazla Mesai Alacağı ve Diğer İşçi Alacakları

DAVA DEĞERİ : Toplam Talep Tutarı TL

AÇIKLAMALAR:

1. .../.../.... tarihinde davalı şirkette ünvan olarak
işe başladım. İş sözleşmem .../.../.... tarihinde
fesih nedeni ile sona erdi.

2. İş sözleşmem süresince düzenli olarak fazla mesai yaptım.
Haftalık 45 saatin üzerinde, günlük 7.5 saatin üzerinde
çalıştım. Ancak fazla mesai ücretlerim ödenmedi.

3. Fazla mesai detayları (örnek):

| Dönem | Haftalık Çalışma | Fazla Mesai |
|-------|------------------|-------------|
| 2024/01 | 60 saat | 15 saat × 4 hafta = 60 saat |
| 2024/02 | 58 saat | 13 saat × 4 hafta = 52 saat |
| ... | ... | ... |

TOPLAM FAZLA MESAİ: Sayı saat

4. Son brüt ücretim aylık miktar TL'dir. Bordro kayıtlarına
göre saatlik ücretim:

Ücret TL ÷ 225 = Saatlik TL
Fazla mesai saatlik: Saatlik × 1.5 = Fazla Mesai TL

5. Fazla mesai alacak hesabı:
Toplam Saat × Fazla Mesai Ücreti = Toplam TL

6. .../.../.... tarihinde işverene yazılı başvuru yaptım.
(Ek: Başvuru sureti, tebligat alındısı)
Ancak ret cevabı verildi / cevap verilmedi.

7. Fazla mesai yaptığım aşağıdaki delillerle sabittir:
- Puantaj kayıtları
- İşveren talimatları (e-posta)
- Tanık beyanları
- İş sonuçları ve raporlar

8. Yasal olarak hakkım olan fazla mesai ücretlerimin
davalıdan tahsilini talep ediyorum.

HUKUKİ SEBEPLER: 4857 sayılı İş Kanunu md. 41, 63; İş Kanunu
Yönetmeliği; Borçlar Kanunu

DELİLLER:
- İş sözleşmesi
- İş çıkış belgesi (varsa)
- Bordro örnekleri
- İşverene yapılan başvuru
- Puantaj kayıtları
- E-posta yazışmaları
- Mesaj kayıtları
- Tanık beyanları (en az 2 kişi)
- SGK hizmet döküm belgesi
- Bilirkişi incelemesi

SONUÇ VE İSTEM:
1. Fazla mesai alacağım tutar TL'nin,
2. Yasal faizi ile birlikte,
3. Davalıdan tahsiline,
4. Yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine,
5. Vekalet ücretine,
karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim.

.../.../2026
İmza
Ad Soyad

EKLER:
1. İş sözleşmesi
2. Bordro örnekleri (6 adet)
3. İşverene başvuru yazısı
4. E-posta çıktıları
5. Tanık bilgileri
6. Diğer belgeler

Mahkeme Süreci

1. Dilekçe Sunumu (1 Hafta)

İş mahkemesine dilekçe verilir

Belgeler eklenir

Harç ödemesi yapılır (kazanırsanız karşı taraf öder)

2. Davalıya Tebligat (1-2 Ay)

Dava davalıya tebliğ edilir

Davalı cevap dilekçesi hazırlar

3. Duruşmalar (6-12 Ay)

Taraflar dinlenir

Tanıklar dinlenir

Bilirkişi raporu alınır

4. Karar (1-2 Yıl)

Mahkeme kararını açıklar

Kabul/ret

Temyiz hakkınız vardır

İşçi Alacağı ile Birlikte Talep Edilebilecek Haklar

Fazla mesai alacağı davası açarken aşağıdaki alacaklarınızı da talep edebilirsiniz:

Alacak Türü	Açıklama
Kıdem tazminatı	Haksız fesih veya belirli süreli olmama
İhbar tazminatı	İhbar süresi verilmeden fesih
Yıllık izin	Kullanılmayan yıllık izinler
Ulusal bayram	Ödenmemiş bayram ücreti
Hafta tatili	Çalıştırılan ancak ödenmeyen tatiller
Ücret	Ödenmeyen maaşlar
Prim	Hak edilen ancak ödenmeyen primler

Sık Yapılan Hatalar

Kayıt tutmamak: Fazla mesai saatlerini kaydetmeyin
Günlük olarak saatleri not edin

İşverene başvurmadan dava açmak: Doğrudan mahkeme
Önce işverene yazılı başvuru yapın

Delilleri sakl amamak: Mesajları, e-postaları silmek
Tüm yazışmaları arşivleyin

Zamanaşımını beklemek: 5 yıl geçmesini beklemek
İşten çıktıktan sonra hemen harekete geçin

Tek başına hareket etmek: Hukuki destek almadan
İş hukuku avukatından destek alın

Fazla Mesaiden Muaf Olanlar

Aşağıdaki çalışanlar fazla mesai hükümlerinden muaftır:

İşveren vekilleri

İşyerinin tümünü yöneten üst düzey yöneticiler

İşveren adına işçi çalıştırma yetkisi olanlar

Hizmetli (ev işlerinde çalışanlar - özel rejim)

Tarım işçileri (kısmi muafiyet)

Sonuç

Fazla mesai hakkınız yasalarla korunmaktadır. İşvereniniz fazla mesai ücretinizi ödemiyorsa:

Çalışma saatlerinizi kaydedin
Tüm belgeleri toplayın
İşverene yazılı başvuru yapın
Gerekirse mahkemeye başvurun
Haklarınızı sonuna kadar arayın

Dilekçe Rehberi ile profesyonel bir fazla mesai alacağı dilekçesi hazırlayarak hak ettiğiniz ücreti alın.

Dilekçe Rehberi