Mobbing nedir ve nasıl anlarım?

Mobbing, işyerinde bir çalışana yönelik sistematik, tekrarlayan ve kasıtlı psikolojik tacizdir. Sürekli eleştirilme, dışlanma, yetkilerin kısıtlanması, hakaret, görmezden gelinme gibi davranışlarla kendini gösterir. Tek seferlik bir olay mobbing değildir; en az 6 ay boyunca haftada birkaç kez tekrarlanan davranışlar mobbing sayılır. Stres, anksiyete, uyku bozuklukları, motivasyon kaybı yaşıyorsanız mobbing mağduru olabilirsiniz.

Mobbing yaşadığımı nasıl kanıtlarım?

Mobbing ispatı zordur ama imkansız değildir. Kanıt yolları: 1) Günlük tutun (tarih, saat, olay, tanıklar), 2) E-posta ve mesaj yazışmalarını saklayın, 3) Performans değerlendirme raporlarını kaydedin, 4) Tanık beyanları toplayın, 5) Psikolojik destek ve rapor alın, 6) İşverene yapılan yazılı şikayetleri saklayın, 7) Görev değişikliği ve yetki kısıtlamaları yazılı belgelerini koruyun. Ne kadar çok belge, o kadar güçlü dava.

Mobbinge uğrarsam işten ayrılabilir miyim?

Evet, mobbing İş Kanunu madde 24/II kapsamında haklı fesih sebebidir. Haklı nedenle istifa ederseniz kıdem tazminatı ve işsizlik maaşı hakkınız doğar. Ancak mobbingi ispat yükü sizdedir. Önce İnsan Kaynakları'na yazılı şikayet yapın, önlem alınmazsa haklı fesih dilekçesi verin. Tüm belgeleri saklayın çünkü işveren itiraz ederse mahkemede kanıtlamanız gerekecek.

Mobbing şikayetimi kime yapmalıyım?

Şikayet yolları: 1) Önce İnsan Kaynakları veya üst yönetime (yazılı), 2) ALO 170 (Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı) - ücretsiz danışma, 3) İl Çalışma ve İş Kurumu Müdürlüğü - resmi şikayet, 4) TİHEK (Türkiye İnsan Hakları Kurumu) - ayrımcılık varsa, 5) Savcılık - tehdit/hakaret/taciz varsa suç duyurusu, 6) İş Mahkemesi - tazminat davası. Her kanalı kullanabilir, birden fazla yola başvurabilirsiniz.

Mobbing nedeniyle tazminat alabilir miyim?

Evet, mobbing nedeniyle hem maddi hem manevi tazminat talep edebilirsiniz. Maddi tazminat: Tedavi giderleri, iş kaybından doğan gelir kaybı. Manevi tazminat: Psikolojik zarar (10.000 - 100.000 TL arası, duruma göre). Ayrıca haklı fesih yapar sanız kıdem ve ihbar tazminatı da alırsınız. Tazminat miktarı: mobbingin süresi, şiddeti, etkileri, işverenin tutumu gibi faktörlere göre mahkeme belirler.

İşveren mobbing şikayetimi görmezden gelirse ne olur?

İşverenin mobbing önlememesi veya görmezden gelmesi yasal sorumluluk doğurur. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu gereği işveren güvenli çalışma ortamı sağlamakla yükümlüdür. Şikayetinizi İŞKUR veya TİHEK'e yapın, idari para cezası uygulanabilir. Ayrıca mahkemede işverenin sorumluluğunu artırır, tazminat miktarını yükseltebilir. Haklı fesih yapma hakkınızı da güçlendirir.

Mobbing yapan kişiye ceza verilir mi?

Mobbing'in kendisi Türk Ceza Kanunu'nda ayrı bir suç değildir. Ancak mobbing kapsamında yapılan bazı davranışlar suçtur: Tehdit (TCK md.106), Hakaret (TCK md.125), Cinsel taciz (TCK md.105), Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma (TCK md.109), Vücut dokunulmazlığını ihlal (TCK md.86). Bu suçlar varsa savcılığa suç duyurusu yapın. İşveren de idari para cezası alabilir. Ancak asıl yol, iş mahkemesinde tazminat davası açmaktır.

Mobbing davasında zamanaşımı var mı?

İş mahkemesinde tazminat davası için zamanaşımı 5 yıldır. Mobbingin bittiği tarihten (işten çıkış veya mobbing davranışlarının durması) itibaren 5 yıl içinde dava açabilirsiniz. Ancak iş sözleşmesi devam ederken zamanaşımı işlemez. Suç duyurusu için zamanaşımı suç türüne göre değişir (örn. hakaret için 8 yıl). TİHEK başvurusu için 1 yıllık süre vardır. Geciktirmeden harekete geçmek önemlidir.

Mobbinge tanık olduysam ne yapmalıyım?

Tanık olarak adil davranın. Mağdurun yanında olun, ancak kendinizi de koruyun. Yapabilecekleriniz: 1) Olayları not edin (tarih, saat, ne oldu), 2) Mağdura destek olun (psikolojik destek önemli), 3) Gerekiyorsa tanık olarak beyan verin (yazılı veya mahkemede), 4) İşverene anonim şikayet yapabilirsiniz, 5) Kendiniz de mobbing hedefi olursanız benzer adımları izleyin. Sessiz kalmak mobbingi teşvik eder.

Mobbing nedeniyle psikolojik destek almalı mıyım?

Kesinlikle evet. Mobbing psikolojik sağlığı ciddi şekilde etkiler. Bir psikolog veya psikiyatriste başvurun. Faydaları: 1) Sağlığınızı korur ve iyileşmenize yardımcı olur, 2) Rapor alırsanız mahkemede güçlü delil olur, 3) Mobbingin etkilerini belgelendirir, 4) Tedavi masrafları tazminata dahil edilebilir. SGK anlaşmalı hastanelerde ücretsiz psikolojik destek alabilirsiniz. Mobbing mağduru olduğunuzu belirtin, özel rapor isteyin.

Mobbing (İşyerinde Psikolojik Taciz) Şikayet Dilekçesi Rehberi

Mobbing Nedir?

Mobbing, işyerinde bir çalışana yönelik sistematik olarak uygulanan psikolojik taciz, yıldırma ve bezdirme davranışlarıdır. Türkçe'de "işyerinde psikolojik şiddet" veya "yıldırma" olarak da bilinir.

Mobbing, tek seferlik bir olay değil, sürekli ve sistematik olarak uygulanan davranışlar bütünüdür. Genellikle en az 6 ay boyunca haftada birkaç kez tekrarlanması durumunda mobbing olarak kabul edilir.

Mobbing Türleri

1. Dikey Mobbing (Yukarıdan Aşağıya)

Üstlerden astlara uygulanan mobbing. En yaygın türdür.

2. Yatay Mobbing

Aynı seviyedeki çalışanlar arasında uygulanan mobbing.

3. Tersine Mobbing (Aşağıdan Yukarıya)

Astlardan üstlere yönelik mobbing. Nadir görülür.

Mobbing Davranışları

Kategori	Örnekler
İletişim Engelleme	Toplantılara çağrılmama, e-postalara yanıt verilmemesi, görmezden gelme
Sosyal İzolasyon	Yalnızlaştırma, dedikodu, iftira atma
İtibar Saldırısı	Alay etme, küçümseme, yetenekleri küçümseme
Mesleki Saldırı	Gereksiz işler verme, yetkilerini kısıtlama, performansı düşük gösterme
Sağlığa Saldırı	Tehdit, fiziksel şiddet, cinsel taciz

Mobbing Şikayeti Nereye Yapılır?

1. İşveren / İnsan Kaynakları

İlk adım olarak işverene yazılı başvuru yapın.

2. ALO 170 Çalışma ve Sosyal Güvenlik İletişim Merkezi

7/24 hizmet veren ücretsiz danışma hattı.

3. Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü (İŞKUR)

Resmi şikayet başvurusu yapılabilir.

4. Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK)

Ayrımcılık içeren mobbing için başvurulabilir.

5. Savcılık

Tehdit, hakaret, cinsel taciz içeren durumlarda suç duyurusu.

6. İş Mahkemesi

Tazminat davası ve haklı fesih davası açılabilir.

Mobbing Şikayet Dilekçesi Örneği

KURUM ADI'NA

BAŞVURAN: Ad Soyad (T.C. No: ...)
Adres
Tel: Telefon
E-posta: Email

KONU: İşyerinde Psikolojik Taciz (Mobbing) Şikayeti

AÇIKLAMALAR:

1. Şirket Adı bünyesinde .../.../.... tarihinden bu yana unvan
olarak çalışmaktayım.

2. Yaklaşık süre süredir, tacizciyi belirtin - amir, iş arkadaşı vb.
tarafından sistematik olarak psikolojik tacize maruz kalmaktayım.

3. Yaşadığım mobbing davranışları şunlardır:

a) Tarih: Olay açıklaması
b) Tarih: Olay açıklaması
c) Tarih: Olay açıklaması

4. Bu davranışlar nedeniyle psikolojik/fiziksel etkiler - stres,
uykusuzluk, sağlık sorunları vb. yaşamaktayım.

5. Durumu .../.../.... tarihinde İnsan Kaynakları/yönetim'e
bildirmeme rağmen herhangi bir önlem alınmamıştır.

6. 4857 sayılı İş Kanunu ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği
Kanunu kapsamında işverenin çalışanları koruma yükümlülüğü
bulunmaktadır.

TALEBİM:
1. Mobbing uygulayanlar hakkında gerekli idari işlemlerin yapılmasını,
2. İşyerinde güvenli çalışma ortamının sağlanmasını,
3. Gerekli önlemlerin ivedilikle alınmasını
saygılarımla arz ederim.

.../.../2026
Ad Soyad
İmza

EKLER:
1. Mobbing olaylarını belgeleyen yazışmalar/e-postalar
2. Tanık beyanları
3. Varsa sağlık raporları
4. Diğer deliller

Mobbing İspatı İçin Yapılması Gerekenler

1. Günlük Tutun

Her mobbing olayını tarih, saat, yer ve tanıklarla birlikte not edin.

2. Yazışmaları Saklayın

E-postalar, mesajlar, WhatsApp yazışmaları gibi tüm iletişimi saklayın.

3. Tanık Belirleyin

Olaylara tanıklık eden iş arkadaşlarının bilgilerini kaydedin.

4. Sağlık Raporu Alın

Psikolojik veya fiziksel etkiler için doktor raporu alın.

5. Ses/Görüntü Kaydı

DİKKAT: Türkiye'de gizli ses kaydı delil olarak kullanılamayabilir. Ancak açık yapılan kayıtlar delil olabilir.

Yasal Haklarınız

Haklı Fesih Hakkı

Mobbing nedeniyle iş sözleşmenizi haklı nedenle feshedebilirsiniz (İş Kanunu m.24/II).

Tazminat Hakkı

Kıdem tazminatı

İhbar tazminatı

Manevi tazminat (Borçlar Kanunu m.58)

Maddi tazminat

Cezai Şikayet

Mobbing davranışları suç teşkil ediyorsa (tehdit, hakaret vb.) savcılığa suç duyurusunda bulunabilirsiniz.

Zamanaşımı Süreleri

Başvuru Türü	Süre
İş Mahkemesi (tazminat)	5 yıl
Savcılık (suç duyurusu)	Suç türüne göre değişir (6 ay - 8 yıl)
TİHEK	1 yıl

Sonuç

Mobbing mağduru iseniz, sessiz kalmayın. Yaşadıklarınızı belgeleyin ve yasal haklarınızı kullanın. Bir avukat desteği almanız, sürecin daha sağlıklı yürümesini sağlayacaktır.

Dilekçe Rehberi