İş güvenliği ihlali ne demektir?

İş güvenliği ihlali, işverenin 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nda belirlenen önlemleri almaması veya eksik almasıdır. Örnekler: Kişisel koruyucu donanım (KKD) sağlamamak, iş güvenliği eğitimi vermemek, risk değerlendirmesi yapmamak, işyeri hekimi veya iş güvenliği uzmanı bulundurmamak, acil durum çıkış planı olmamak, makine koruyucuları olmaması, yetersiz aydınlatma/havalandırma. İşveren bu yükümlülükleri yerine getirmezse idari ve cezai yaptırımlara tabidir.

İş güvenliği ihlalini nereye şikayet ederim?

İş güvenliği ihlallerini şikayet edebileceğiniz yerler: 1) Çalışma ve Sosyal Güvenlik İl/İlçe Müdürlüğü (ALO 170), 2) İşyeri toplu iş sözleşmesi varsa sendika, 3) CİMER (Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi), 4) İş Teftiş Kurulu. Şikayetinizi anonim veya açık kimlikle yapabilirsisiniz. Müfettişler işyerine denetim yapar, tespit durumunda işverene idari para cezası ve iş durdurma cezası verilir.

İş güvenliği ihlali nedeniyle çalışmayı reddedebilir miyim?

Evet, İSG Kanunu 13. madde gereği işçi, ciddi ve yakın tehlike halinde çalışmayı reddedebilir. Örneğin: Makine koruyucuları olmadan çalıştırmak, yüksekte güvenlik kemeri olmadan çalıştırmak, zehirli kimyasal maske olmadan kullanmak. Bu durumda işverene yazılı bildirimde bulunun. İşveren sizi bu nedenle işten çıkaramaz, çıkarırsa haksız fesih sayılır ve kıdem + ihbar tazminatı alırsınız.

İş kazası geçirirsem ne yapmam gerekir?

İş kazası sonrası: 1) Acil müdahale alın, gerekirse 112, 2) Kazayı sağlık kuruluşuna bildirin, "İş kazası raporu" aldırın, 3) İşverene derhal yazılı bildirimde bulunun, 4) Kaza tespit tutanağı tutulmasını isteyin, 5) Tanık beyanları ve fotoğraflar toplayın, 6) SGK'ya iş kazası bildirimi yapılmasını takip edin, 7) Tedavi masraflarınızı kaydedin, 8) İşverenin kusursuz sorumluluğu nedeniyle tazminat talep edebilirsiniz (maddi-manevi).

İşveren iş güvenliği malzemesi sağlamazsa ne olur?

İşveren, baret, eldiven, emniyet kemeri, gözlük, ayakkabı gibi kişisel koruyucu donanımları (KKD) ücretsiz sağlamak zorundadır. Sağlamazsa: 1) İşçi olarak yazılı talep edin, 2) İşveren yine sağlamazsa, Çalışma Müdürlüğü'ne şikayet edin, 3) İşveren 3.500-25.000 TL idari para cezası alır, 4) Kaza olursa işverenin cezai sorumluluğu ağırlaşır, 5) KKD verilmeyen işlerde çalışmayı reddedebilirsiniz.

İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi zorunlu mu?

Evet, 10+ çalışanı olan tüm işyerlerinde iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi bulundurulması zorunludur. 10'dan az işyerlerinde Ortak Sağlık Güvenlik Birimi (OSGB) hizmeti alınabilir. Bu uzmanlar periyodik olarak işyerine gelir, risk değerlendirmesi yapar, eğitim verir, sağlık muayeneleri yapar. Bulundurmaayan işvere 10.000-50.000 TL ceza kesilir.

Meslek hastalığı ne demektir?

Meslek hastalığı, işin yapılması sırasında tekrarlayan maruziyetler sonucu oluşan hastalıklardır. Örnekler: Pnömokonyoz (akciğer tozu hastalığı), vibrasyon sendromu, gürültü sağırlığı, kimyasal zehirlenmeler, cilt hastalıkları, kas-iskelet hastalıkları (karpal tünel). SGK tarafından tespit edilir. İşveren önlem almazsa meslek hastalığından sorumludur, tedavi masrafları ve tazminat öder.

İş güvenliği nedeniyle işten ayrılabilir miyim?

Evet, İş Kanunu 24/II-f maddesi gereği işveren, iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini almıyorsa, işçi iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir. Bu durumda kıdem ve ihbar tazminatınızı alırsınız. Ancak önce: 1) Eksiklikleri işverene yazılı bildirin, 2) Çalışma Müdürlüğü'ne şikayet edin ve rapor alın, 3) İşveren düzeltmezse fesih bildiriminde bulunun. Belgelenmiş delilleriniz olmalı.

İş güvenliği eğitimi zorunlu mu?

Evet, tüm işçilere işe başlamadan önce veya iş değişikliğinde iş sağlığı ve güvenliği eğitimi verilmesi zorunludur (min. 16 saat). Eğitimde: İşyeri riskleri, güvenli çalışma yöntemleri, acil durum prosedürleri, KKD kullanımı anlatılır. Eğitim verilmeden çalıştırılan işçinin kaza geçirmesi durumunda işverenin sorumluluğu artar. Eğitim ücretli çalışma süresi sayılır.

İş kazasında işverenin cezası nedir?

İş kazası sonucu yaralanma veya ölüm varsa işverenin hem idari, hem cezai sorumluluğu vardır: 1) İdari para cezası: 25.000-250.000 TL, 2) İş durdurma cezası, 3) Adli soruşturma açılır, 4) TCK m.85: Taksirle yaralama (max 3 yıl hapis), 5) TCK m.85: Taksirle ölüme neden olma (2-6 yıl hapis), 6) Bilinçli taksir varsa ceza ağırlaşır (1.5 kat). Ayrıca işçiye/ailesine tazminat ödeme yükümlülüğü vardır.

İş Güvenliği İhlali Dilekçesi ve Şikayet Başvurusu 2026

İş Sağlığı ve Güvenliği Nedir?

İş sağlığı ve güvenliği (İSG), işyerlerinde çalışanların fiziksel ve ruhsal sağlığını korumak, iş kazaları ve meslek hastalıklarını önlemek amacıyla alınan teknik, tıbbi, psikolojik ve eğitsel önlemlerin tümüdür.

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, Türkiye'de tüm işyerleri ve çalışanlar için iş güvenliği standartlarını belirler. İşveren, bu kanuna göre çalışanların sağlığını ve güvenliğini sağlamakla yükümlüdür.

İşverenin İş Güvenliği Yükümlülükleri

1. Risk Değerlendirmesi (Zorunlu)

Dikkat: İşyerindeki tüm tehlikelerin belirlenmesi

Dikkat: Risklerin analizi ve değerlendirilmesi

Dikkat: Önleyici tedbirlerin planlanması

Dikkat: Yılda en az bir kez güncellenmesi

2. İş Güvenliği Uzmanı ve İşyeri Hekimi

İşyeri hekimi: Sağlık gözetimi, periyodik muayeneler

İş güvenliği uzmanı: Risk analizi, güvenlik tedbirleri

OSGB (Ortak Sağlık Güvenlik Birimi): Küçük işyerleri için

3. İş Güvenliği Eğitimi

İşe başlamadan önce (min. 16 saat)

İş değişikliğinde

Yeni makine, ekipman kullanımında

Yılda en az bir kez tekrar eğitim

4. Kişisel Koruyucu Donanım (KKD)

Güvenlik ayakkabıları

Reflektör yelek

Baret

Eldiven

Koruyucu gözlük

Maske, respiratör

Emniyet kemeri, ip

DİKKAT: Tüm KKD'ler işveren tarafından ücretsiz sağlanır!

5. Acil Durum Planı

Yangın çıkış planı

Yangın söndürme cihazları

İlk yardım malzemeleri

Acil durum iletişim bilgileri

Tahliye tatbikatları (yılda 2 kez)

6. Periyodik Kontroller

Makine ve ekipmanların bakımı

İşyeri hava kalitesi ölçümü

Gürültü seviyesi tespiti

Aydınlatma yeterliliği

Sıcaklık, nem kontrolü

Yaygın İş Güvenliği İhlalleri

İhlal Türü	Açıklama	Risk
KKD verilmemesi	Baret, eldiven, maske sağlanmaması	Kaza, yaralanma
Eğitim verilmemesi	İşe başlayan işçiye eğitim olmaması	Bilgisizlikten kaza
Makine koruması eksikliği	Koruyucu kapak, emniyet sistemi olmadan	Ezilme, kesik, amputasyon
Yüksekte çalışma güvencesizliği	İskele, korkuluk, emniyet kemeri olmadan	Yüksekten düşme, ölüm
Elektrik güvenliği ihlali	Topraklama, sigorta eksikliği	Elektrik çarpması
Kimyasal tehlike	Maske, eldiven olmadan kimyasal kullanımı	Zehirlenme, yanık
Yangın önlemi eksikliği	Yangın söndürücü, çıkış yolu olmaması	Yangında can kaybı

İş Güvenliği İhlali Şikayet Dilekçesi

İşverene Yazılı Bildirim

İlk adım olarak eksiklikleri işverene bildirin:

Şirket Unvanı
İnsan Kaynakları / Genel Müdür
Adres

Konu: İş Sağlığı ve Güvenliği Eksiklikleri Hakkında

Sayın Yetkili,

Ünvan pozisyonunda .../.../.... tarihinden beri çalışmaktayım.
İşyerimizde aşağıdaki iş sağlığı ve güvenliği eksikliklerinin
bulunduğunu tespit ettim:

1. Eksiklik 1: Örn. Kişisel koruyucu donanım (baret, eldiven)
sağlanmamaktadır.

2. Eksiklik 2: Örn. İş güvenliği eğitimi verilmemiştir.

3. Eksiklik 3: Örn. Makinelerde emniyet sistemleri bulunmamaktadır.

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu gereği işverenin,
çalışanların sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olduğunu
hatırlatırım.

Bu eksikliklerin en kısa sürede giderilmesini, aksi takdirde
yasal başvuru yollarına başvuracağımı bilgilerinize sunarım.

Saygılarımla,
12.02.2026
İmza
Mustafa Yılmaz
T.C. Kimlik No

Not: Bu belge iadeli taahhütlü mektup ile gönderilmiştir.

Çalışma Müdürlüğüne Şikayet Dilekçesi

İşveren eksiklikleri gidermezse resmi makama başvurun:

ANKARA ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK MÜDÜRLÜĞÜ'NE

ŞİKAYETÇİ : Mustafa Yılmaz (T.C. No: 77889900112)
Sındı Mahallesi, 12. Sokak No:23/7 Sincan/Ankara, Tel: 0532 765 4321

ŞİKAYET EDİLEN: Demir İnşaat Taahüt San. ve Tic. Ltd. Şti.
Vergi No: 1234567890
Organize Sanayi Bölgesi 15. Cadde No:78 Sincan/Ankara

ŞİKAYET KONUSU: İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu İhlali

AÇIKLAMALAR:

1. Şikayet edilen işyerinde 15.08.2024 tarihinden beri
inşaat işçisi olarak çalışmaktayım.

2. İşyerinde aşağıdaki iş sağlığı ve güvenliği ihlalleri mevcuttur:

a) Risk değerlendirmesi yapılmamıştır.

b) İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi bulundurulmamaktadır.

c) Çalışanlara iş güvenliği eğitimi verilmemiştir.

d) Kişisel koruyucu donanım (baret, eldiven, maske, emniyet
kemeri) sağlanmamaktadır. Kendi paramızla almak zorunda
bırakılıyoruz.

e) Makinelerde emniyet sistemleri ve koruyucular yoktur.
(Ek: Fotoğraflar)

f) Yangın söndürme cihazı ve acil durum çıkış planı bulunmamaktadır.

g) İlk yardım malzemesi eksiktir.

h) Diğer ihlaller

3. İşverene 05.01.2026 tarihinde yazılı bildirimde bulundum.
(Ek: Bildirim sureti, tebligat) Ancak herhangi bir önlem
alınmamıştır.

4. İş kazası geçirme riski yüksektir. Nitekim 22.11.2025 tarihinde
aynı şantiyede çalışan arkadaşım Yücel Demir’in parmakları
elektrikli testerenin koruyucusu olmadığı için kopmuştur.

5. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun ilgili maddeler
hükümlerine aykırı hareket edilmektedir.

6. İşyerinde inceleme yapılmasını ve gerekli idari yaptırımların
uygulanmasını talep ediyorum.

7. Kimliğimin gizli tutulmasını talep ediyorum.

HUKUKİ SEBEPLER: 6331 sayılı İSG Kanunu md. 4, 5, 10, 16, 17;
İSG Yönetmeliği

DELİLLER:
- İşverene gönderilen bildirim
- Fotoğraf ve video kayıtları
- Tanık beyanları
- Varsa İş kazası raporları

SONUÇ VE TALEBİM:
1. İşyerinde iş müfettişi tarafından denetim yapılmasına,
2. Tespit edilen ihlaller için işverene idari yaptırım uygulanmasına,
3. Eksikliklerin giderilmesi için işverene süre verilmesine,
4. Giderilmez ise iş durdurma cezası verilmesine,
5. Kimliğimin gizli tutulmasına
karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim.

12.02.2026
İmza
Mustafa Yılmaz

EKLER:
1. İşverene bildirim yazısı
2. Fotoğraflar (10 adet)
3. Diğer belgeler

Şikayet Sonrası Süreç

1. Müfettiş Denetimi (1-4 Hafta)

İş müfettişi işyerine gelir

Yerinde inceleme yapar

Tespit tutanağı düzenlenir

2. İdari Yaptırım (1-2 Hafta)

Tespit edilen ihlallere göre:

İdari para cezası: 3.500 - 250.000 TL

İş durdurma: Ciddi tehlike varsa

Eksiklik bildirimi: Düzeltme süresi (15-30 gün)

3. Takip ve Yeniden Denetim

İşveren eksiklikleri giderir

Müfettiş tekrar kontrol eder

Giderilmediyse iş durdurma ve daha ağır cezalar

Ciddi Tehlikede Çalışmayı Reddetme Hakkı

İSG Kanunu md. 13 gereği:

> "İşçi, ciddi ve yakın tehlike ile karşı karşıya olduğunu düşündüğü
> durumlarda çalışmaktan kaçınabilir."

Şartlar:
1. Tehlike ciddi ve yakındır (örn. emniyet kemeri olmadan yüksekte çalışma)
2. İşverene bildirimde bulunulmuştur
3. İşveren önlem almazmıştır

Sonuç:

Çalışmayı reddedebilirsiniz

Bu nedenle işten çıkarılamazsınız

Ücret kesilmez

İş Kazası Durumunda Yapılacaklar

Acil Adımlar

1. Acil müdahale: İlk yardım, 112
2. Sağlık kuruluşuna git: Hastane/aile sağlığı merkezi
3. İş kazası raporu al: "İş kazası" olduğunu belirt
4. Kaza yerini belgele: Fotoğraf, video
5. Tanık beyanı al: Gören meslektaşlar
6. İşverene bildir: Yazılı, acil

SGK İşlemleri

İşveren, kazayı 3 iş günü içinde SGK'ya bildirmeli

İşçi, kaza sonrası 5 yıl içinde SGK'ya başvurabilir

Tedavi masrafları SGK tarafından karşılanır

İş göremezlik raporu alın

Tazminat Talebi

İşverenin kusuru varsa:

Maddi tazminat: Tedavi, bakım, iş gücü kaybı

Manevi tazminat: Acı, ıztırap

Destekten yoksun kalma: Ölüm durumunda aileye

Dava açma: Asliye Hukuk veya İş Mahkemesi

İş Güvenliği İhlali Nedeniyle İşten Ayrılma

İşveren önlem almazsa, haklı nedenle fesih yapabilirsiniz:

Şirket Unvanı
İnsan Kaynaklar / Genel Müdür

Konu: İş Sözleşmesinin Haklı Nedenle Feshi

Sayın Yetkili,

.../.../.... tarihinde başlayan iş sözleşmem; 4857 sayılı İş
Kanunu'nun 24/II-f maddesi gereği, iş sağlığı ve güvenliği
tedbirlerinin alınmaması nedeniyle haklı olarak feshediyorum.

Fesih nedenleri:
İhlallerin listesi

.../.../.... tarihinde yazılı bildirimde bulunmama rağmen
gerekli önlemler alınmadı. (Ek: Bildirim)

Ayrıca .../.../.... tarihinde Çalışma Müdürlüğü'ne şikayet

ettim ve müfettiş raporu da ihlalleri teyit etmiştir.
(Ek: Rapor sureti)

Bu koşullarda çalışmaya devam etmem sağlık ve hayatım
açısından tehlikelidir.

Kıdem ve ihbar tazminatlarımın yasal süreler içinde ödenmesini
talep ediyorum.

Saygılarımla,
.../.../2026
Ad Soyad

İşverenin Cezai Sorumluluğu

İş kazası sonucu yaralanma/ölüm:

Taksirle yaralama: TCK m.89 (3 aya - 3 yıl hapis)

Taksirle ölüme neden olma: TCK m.85 (2-6 yıl hapis)

Bilinçli taksir: 1.5 kat artım

Birden fazla kişinin ölümü: Ceza artar

Sonuç

İş güvenliği, yaşam hakkınızın bir parçasıdır. İşverenınız güvenlik önlemlerini almıyorsa:

Eksiklikleri belgelyin (fotoğraf, yazılı kayıt)
İşverene yazılı bildirimde bulunun
Çalışma Müdürlüğü'ne şik ayet edin (ALO 170)
Ciddi tehlikede çalışmayı reddedin
Gerekirse haklı nedenle işten ayrılın

Dilekçe Rehberi ile iş güvenliği şikayet dilekçenizi profesyonelce hazırlayın ve haklarınızı koruyun.

Dilekçe Rehberi